Final Sınavı
Final Sınavımız 03.06.2008 Salı günü saat 14:00'te yapılacaktır.
Final Ödevi
Sınava gelirken final ödevinizi yanınızda getirmeniz gerekiyor. Ödevi hazırlarken nelere dikkat etmeniz gerektiğini biliyorsunuz. Eğer bilmiyorsanız, gerekli bilgilere ulaşmak için buraya tıklayın! Final ödeviniz 50 puan değerinde olacaktır. Final sınavında sorulacak sorular 50 puan (üç soru, 10 + 10 + 30) değerinde olacaktır.
Final ödevinizin çıktısını alıp, sınava gelmeden önce ödev sayfalarını zımbalarsanız iyi olur. Lütfen ödevinizi poşet dosya içinde vermeyin. (Grup olarak ödev yapanlar için uyarı: Her öğrenci sınav kağıdına ödevini eklemek zorundadır. Bu sebeple grubun her üyesi elinde ödevin bir kopyasını bulundurmak ve kağıdına eklemek zorundadır.)
Ödev nasıl değerlendirilecek:
Ödevinizi hazırlarken akademik metin yazma kurallarına uymalısınız. Ödevi değerlendirirken, içerik %50, akademik metin yazma kurallarına uygunluk %50 önem taşımaktadır. Yani içeriği çok kötü olan ama akademik metin yazma kurallarına uyan bir ödev 50 üzerinden 25 puan alırken; içeriği mükemmel olmasına rağmen akademik metin yazma kurallarına hiç uymayan bir ödev de 25 puan olacaktır. Bu sebeple ödevinizi akademik metin yazma kurallarına uygun bir şekilde hazırlamalısınız.
Seçimlik ödev
İsteyenler sınava gelirken, Undercover Economist adlı kitabın birinci bölümünün özetini getirebilirler. Bu özet sınavda 10 puanlık bir sorunun yerine geçecektir. Eğer bu ödevi yapmayı tercih ederseniz sınavda 40 puanlık 2 soru (10 + 30) cevaplayacaksınız. Eğer bu ödevi yapmadıysanız, sınavda 50 puanlık üç soru (10 + 10 + 30) yanıtlayacaksınız. (Not: Ödevi teslim etmeniz ödevden 10 puan alacağınızı garantilemez. Özetiniz ne kadar iyiyse o kadar çok puan alırsınız.)
Sorular
Yukarıda belirtildiği gibi sınavda toplam 50 puan değerinde üç soru sorulacaktır. 10 puanlık 1. soruyu özet ödevini yapmayanlar cevaplayacak (yapanlar cevaplamayacak). Geri kalan toplam 40 puan değerindeki iki soruyu (10 + 30) sınava giren herkesin cevaplamasını bekliyorum.
Sınava çalışma stratejisi
Aşağıda sınav sorumluluğunda olan konu başlıkları listelenmiştir. Yerinizde olsam, sınava çalışırken, her başlıkla ilgili okumaları yaparken konu ile ilgili önemli noktaları not alır ve konular arasındaki ilişkiler hakkında düşünürdüm. Buna ek olarak her okumayı yaparken, ele aldığımız bilim felsefesi ile ilgili konuları aklımda tutar, ilgili konuya bir de yöntemsel açıdan bakmaya çalışırdım.
Sınavda beklediklerim:
(1) Okuduğunuz ve benim derslerde anlattığım şeyleri ezberlemenizi değil, konuların mantığını ve özünü kavramanızı bekliyorum. Sorulara cevap verirken konuyu bildiğinizi sergilemeye özen gösterin, “hoca nasıl olsa benim cevabı bildiğimi anlar” diye düşünerek cevabı geçiştirmeyin. Değerlendirmeyi sadece sınav kağıdında yazanlara bakarak yapıyorum.
(2) Eğer bir şeyi açıklamanız istenmişse açıklayın. "Evet", "hayır", "katılıyorum", "önerme doğrudur/yanlıştır" gibi cevaplar cevabın gerekçesi sunulmadıkça puan alamaz. Sorulara cevap verirken, cevabın doğruluğu konusunda ikna edici olmaya, cevabınızı destekleyecek argümanlar, örnekler sunmaya özen gösterin.
(3) Cevaplarınızı gereksiz ve ilgisiz şeylerle doldurmamaya özen gösterin. Eğer cevabı bilmiyorsanız ve/veya soru hakkında akıl yürütemiyorsanız, boşuna bir şeyler yazmaya çalışmayın.
(4) Soruda bir konu/önerme vb. hakkında sizin fikriniz sorulduğunda fikirinizi belirtin ve bu fikri savunun. Fikrinizi mantıklı ve tutarlı bir biçimde savunmazsanız puan alamazsınız. Örneğin, "sizce A teorisi bilimsel bir teori olarak kabul edilebilir mi?" gibi bir soruya cevap verirken, bilimsellikle ilgili kriterinizi sunmanız ve A teorisinin bu kritere uyup uymadığını göstermeniz gerekir.
(5) Soruları cevaplamadan önce iyice düşünüp, yazacaklarınızı önceden tasarlarsanız; doğru olsa da ilgisiz şeyler yazmanın size puan getirmeyeceğini aklınızdan çıkarmazsanız; sınavda başarılı olma şansınız artar.
Sınavda çıkacak sorular ile ilgili ipuçları şunlar:
(1) D-N modeli ve eleştirileri
(2) İzolasyon, çeşitleri ve iktisatta kullanımı (yatay-dikey izolasyon?)
(3) Tümevarım problemi
(4) Gerçeğe uygunluk derecesi (gerçekçilik?)
(5) Bilimsel olan ile bilimsel olmayan arasında nasıl ayrım yapabiliriz? (ipucu: Astroloji neden bilim değildir?) Bu konudaki farklı görüşler neler? (ipucu: doğrulama, yanlışlama, nedensellik vb.)
(6) Adam Smith ve Görünmez El
(7) Görünmez el ve amaçlanmayan sonuçlar
(8) Schelling’in Etnik Gruplar Arası ayrışma modeli ve yöntemsel analizi (Varsayımları neler? Bu modeli nasıl eleştirebiliriz? Bu modelin katkısı nedir?)
(9) Anti-Marjinalistler ve marjinalist savunma (özellikle temsili firma meselesinine dikkat!)
(10) Kurumlar iktisadi seçimleri etkiler mi, nasıl? (Yakup ve Esat'ın derste yaptığı tercihleri hatırlayın!)
(11) Tversky ve Kahneman’ın rasyonellik ile ilgili eleştirisi (çerçeveleme etkisi?)
(12) “İktisat bireylerin nasıl karar verdiklerini açıklar” önermesini bu derste öğrendiğiniz kavramlar (açıklama, nedensel mekanizmalar, izolasyon vb.) ışığında tartışınız.
(13) Mill, vergileme ve eğitim (Buchollz 2005: 144 - 150)
(14) Marshall’ın kademeli yaklaşımı, iktisadi zaman ve marjinalist tüketici (Buchollz 2005: 202-216)
(15) Yeni kurumsalcılar ve hukuk iktisadı (Buchollz 2005: 244 - 254)
(16) Hayek, İktisat ve Bilgi meselesi ile ilgili bir soru! (Hayek makalelerini okumadan sınava gelmeyiniz!)
(17) Sizlerin yaptığı sunuşlarla ilgili bir soru çıkabilir! Eğer sunuşlara katılamadıysanız, İMY grup sayfasındaki sunu dosyalarına göz atmadan sınava gelmeyin. (Sunuş konuları ile dersin okumaları (özellikle Buchollz) ve derste anlatılanlar arasında bir ilişki kurmaya çalışın!)
(18) "İktisat nedir?" söyleşisinde gündeme gelen meseleler hakkında fikriniz olsun...
(19) Robbins'in iktisat tanımı ile ilgili bir soru sorulabilir (aman dikkat!)
IMY sınavında ve diğer tüm sınavlarınızda hepinize başarılar diliyorum.
Sınav dönemi boyunca kendinizi çok yormayın, iyi beslenin, yeterli miktarda su tüketin ve uykunuzu almaya özen gösterin.
Sevgiler,
NEA
Posted by N. Emrah AYDINONAT Çarşamba, Mayıs 28, 2008
Etiketler: İktisatta Yöntem
Ara sınav!
Bu dönemki ilk derslerimizde iktisat derslerinde öğrendiğiniz bazı kavramları tekrar ele aldık ve iktisadi kavramların günlük hayattaki karşılıklarını aramaya çalıştık. Ele aldığımız bazı kavramlar şunlardı:
Fırsat maliyeti
Fayda
Müşevvik (müşevvikler önemlidir)
Piyasa Mekanizması
Fiyat farklılaştırması
Görünmez El
Ceteris Paribus
Dışsallıklar
İstikrarlı Denge
İstikrarsız Denge
Biz derste bu kavramları tartışırken bazı arkadaşlarımız da Robert Frank'in The Economic Naturalist başlıklı kitabını okumakla meşgullerdi. İşte bu arkadaşlar dersin ilerleyen bölümlerinde iktisatçılar gibi düşünerek ele alabileceğimiz bazı meraklı gündelik olguları anlattılar. (Derslerimize gelenler arkadaşlarımızın verdiği örneklerin çoğunu hatırlayacaktır!)
Dersin ilerleyen kısımlarında ise iktisadın merkezi kavramlarından biri olan görünmez eli, Adam Smith'in bu kavramla ne kastettiğini, görünmez ile amaçlanmayan sonuçlar ilişkisini ve daha sonra da görünmez elin çeşitli yorumlarını ele aldık (Bu konuda derste sunuş yapan arkadaşlarımız da bize yardımcı oldular). Görünmez elin tersiyle çarpması ne demek onu öğrendik, gizli el ile görünmez arasındaki farkları gördük. Üstelik, Nobel ödüllü Thomas Schellng'in şehirlerdeki etnik ayrışma konulu modelini de bu tartışmalarımızda konu mankeni olarak kullandık.
Schelling'in modeli sayesinde sosyal bilimlerde (tabii ki özellikle iktisatta) modeller ne işe yarar, gerçeklikle ilişkileri nedir, gerçeğe uygunluğu düşük olan modellerin gerçek dünyayı anlamamıza yardımcı olması mümkün müdür gibi soruları da yanıtlamaya çalıştık. Bu soruları yanıtlamaya çalışırken kaçınılmaz olarak bilim felsefesinin oyun alanına girmek zorunda kaldık ki bu sebeple dersin ara sınavdan önceki son kısmında açıklama nedir, bilim felsefesindeki açıklama modelleri nelerdir gibi konuları ele aldık. Özellikle, kabul edilmiş yaklaşım ve D-N modeli üstünde durduk. D-N modeline itirazları inceledik. Pragmatik yaklaşıma göz kırptık ve bilimsel gerçekçilikle karşı karşıya gelmemize ramak kala dersi bitirdik. Tümevarım, tümdengelim, sav, tanıt, tanıtlama falan gibi kavramları da bu konuları incelerken öğreniverdik.
Siz de ara sınava kadar şu okumaları yaptınız:
Adam Smith, Ulusların Zenginliği (1. kitap ilk dört bölüm / 4. kitap, ilk iki bölüm)
Buchholz (2005: 1- 100)
Compte-Sponville (2000) Felsefeyi Taktimimdir, sf. 55-64 (zorunlu)
Demir (1992) Bilim Felsefesi, sf. 15-37 (zorunlu)
Hospers (1998) Bilimsel Bilgi, 1-65 (zorunlu)
Gordon (2004) İktisadi Mantığa Giriş, sf. 1-16 (zorunlu)
Wynn ve Wiggins (2001) Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar, sf. 1-41 ve 96-109 (zorunlu değil ama faydalı!)
[Not: Hayek okuması ara sınav sonrasına...]
ARA SINAV:
Okuduğunuz ve benim derslerde anlattığım şeyleri ezberlemenizi değil, konuların mantığını ve özünü kavramanızı bekliyorum. Bu sebeple, bir şeyleri ezberlemenizi gerektirecek ya da çok fazla ayrıntıyı hatırlamanızı gerektiren sorular sormamaya özen göstereceğim.
Aşağıda bazı soru örnekleri var. Sınavda bu soruların aynısını beklemeyin. Ancak bu soruları yanıtlayabiliyorsanız sınavda çıkacak soruları da yanıtlayabilirsiniz.
(1) (a) Adam Smith, Ulusların Zenginliği'nde "görünmez el" kavramını hangi bağlamda kullanmaktadır? (b) Bu bağlamda devlet müdahalelerini neden eleştirmektedir?
(2) Görünmez el ve amaçlanmayan sonuçlar arasındaki ilişki nedir?
(3) D-N modeli nedir, hangi amaçlarla ortaya koyulmuştur? Bu modele yöneltilen eleştiriler nelerdir?
(4) Tümevarım problemi nedir ve bu problemin gündeme getirdiği sorunlara ne tür çözümler öne sürülmüştür?
(5) Doğrulanabilirlik neden bilimselliğin tek koşulu olamaz?
(6) Açıklamayla ilgili pragmatik yaklaşım bilimsel açıklama ile ilgili neleri vurgulamaktadır?
(7) Schelling'in Etnik Ayrışma modelinin işleyişini ve etnik ayrışma ile ilgili bilgimize ne kattığını açıklayınız.
(8) Zorunlu okumalardan biri veya birkaçı ile ile ilgili genel bir soru çıkacaktır.
(9) Derste yapılan sunuşlar sırasında gündeme gelen konulardan veya tartışılan meselelerden biri sınavda çıkabilir...
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mart 20, 2008
Etiketler: İktisatta Yöntem
İktisat Öğrencilerinden İktisat Bölümü Rehberi!
Geçen haftaki İMY dersinde, dersi alan arkadaşlarımızdan, üniversiteye hazırlanmakta olan öğrencilere iktisat bölümünü kısaca tanıtmalarını istedim. İşte 2 iktisat İMY öğrencilerinin gözüyle iktisat bölümü:
(Son güncelleme: 03.03.2008 saat 21:20)
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisatçılar ve İktisat Bölümü
Yazan: Ali Özmen (2 İktisat)
İktisat okumayı düşünen arkadaşlara kısaca iktisatçıların nelerle uğraştığını anlatmaya çalışacağım. İlk olarak meseleye iktisadın ne ile uğraştığını anlatarak başlayıp gündelik hayatta iktisadın hangi konumda olduğunu göstermeye çalışacağım.
İktisadı bir örnekle ifade edeyim. Diyelim ki bir annenin 3,10 ve 20 yaşlarında 3 çocuğu olsun. Bu çocuklar sırasıyla 1’er,2’şer ve 3’er tane olmak üzere elma yemek istiyorlar. Ancak annemizin elinde yalnızca 2 adet elma var. Dolayısıyla ne yapması gerekiyor? Çocuklarının memnuniyetsizliğini en aza indirmek suretiyle aralarında bu iki elmayı paylaştırması gerekiyor. Ancak bunu yaparken nasıl yapmalı yaşları nispetinde mi paylaştıracak elmaları yoksa eşit şekilde mi paylaştıracak? İşte küçük bir aileden verdiğimiz bu örnekteki sıkıntı ülkeler bazında da geçerli olduğu gibi dünyanın da temel problemini oluşturmaktadır.
Aşağıda yazdığım sorular eğer aklınıza takılan sorularsa ve bunlarla günlük hayatınızda karşılaştığınızda içinizde gerçekten bir öğrenme isteği duyuyorsanız belki de iktisat okumalısınız. Bu soruların cevabını araştırarak, iktisat okumadan da öğrenebilirsiniz ancak buradaki amaç, iktisada olan ilginizi ölçmektir.-Enflasyon ne demektir? Bunun canavarı nasıl olur? Hortlaması çok mu korkunçtur?
-Paramızdan neden 6 tane sıfırı sildik? Bu sıfırlar tekrar nasıl oluşuyor?
-Fakirlik neden var? Madem devletin darphaneleri var ve burada para basabiliyorlar. O zaman niçin bolca para basıp fakirlere dağıtmıyorlar?
-Her yıl sonunda sendikalarla hükümet neden birbirine girer?
-Batı nasıl zengin oldu da Afrika bu kadar fakir kaldı?
-Neden dünyanın süper gücü Amerika da biz değiliz? ABD, Irak’a niçin saldırıyor?
-PKK’nın asıl amacı nedir? Ülkemize verdiği maddi zararı nasıl analiz etmeliyiz?
-Küresel sermaye ne demek? Bunların ülkemizden ayrılması durumunda kriz olur mu?
-Borsa ne işe yarar? Yükselip alçalması çok mu önemlidir?
-Norveç yüz bin işçi istiyor dendiğinde neden sevindik?
-Kişi başına milli gelirimiz arttığı halde haftalığım neden artmıyor?
…
Eğer iktisat bölümünü seçmeye karar verdiyseniz şimdiden yaşayacağınız dönüşümlere karşı hazırlıklı olun.-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Neden İktisat Bölümü?
Yazan: Yakup Doğan (2 İktisat)
Öncelikle ÖSS sınavını atlatmış bir abiniz olarak size şunu söylemek istiyorum. Dershanelerimizdeki rehber hocalarımız bile iktisat bölümünü tam anlamıyla bilmemektedir. Burada bir anımı sizinle paylaşmak istiyorum. Lise yıllarımda meslek seçiminde karar verme sürecinde bir hocama iktisat bölümü mezunlarının ne iş yaptıklarını sormuştum: verdiği yanıt “boş gezer” şeklinde olmuştu. Aradan yıllar geçti ve ben şu an iktisat ikinci sınıftayım.Bazen kendi kendime hayatta verdiğim en doğru kararın iktisat bölümüne gelmek olduğunu söylüyorum.Sakın iktisat deyince aklınıza o televizyonda gördüğünüz sıkıcı ekonomi programları gelmesin ya da dövizin yükselip TL’nin düşmesi.Pazara gidip bir kg muz yerine üç kg portakal aldığınızda içinizdeki şeydir aslında iktisat.Sanayi devriminin neden ilk önce İngiltere’de başladığının cevabıdır o.Kısacası o tarihtir, felsefedir, sosyolojidir.Birinci sınıfa başladığınızda hukuk, sosyoloji ve tarih gibi dersler alırsınız. Bazen kendi kendinize sorabilirsiniz:Ben bir iktisat öğrencisi değil miyim?Hatta bu durum bazen sıkıcı bir hale bile gelebilir.Ama üzülmeyin ikinci sınıfta bu durum farklılaşır.”İktisat tarihi”, “iktisatta modeller ve yöntem” gibi aslında iktisatla çok yakından ilgili ve hatta keyifli dersler alırsınız.Bu “spesifikleşme” üçüncü ve dördüncü sınıfta “kalkınma iktisadı” ve “UİT” gibi derslerle artarak sürer .Peki diyelim ki bu bölümü bitirdik ve çok da keyif aldık. Sonra ne iş yapacağız? İktisat bölümü bu açıdan da size farklı alternatifler sunuyor:Okulda öğrendiğiniz şeylerin üstüne kendiniz de bir şeyler katarak Merkez Bankası, SPK, DPT gibi ülkemizin güzide kurumlarında dolgun bir ücretle işe başlayabilirsiniz.Bunun ötesinde iktisat alanında master ve doktora yaparak saygın bir bilim adamı olabilirsiniz;insanların kaderlerini değiştirebilecek biri olabilirsiniz.Unutmayın başarılı işler yapmış devlet adamlarının arkasında biz fark etmesek bile “ başarılı bir iktisatçı” vardır.Eğer büyük hedefleriniz varsa ve idealistseniz sizleri de iktisat bölümüne bekliyoruz.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Dünyayı anlamak için iktisat
Yazan: Ü. İstiklal Mıhçıokur (2 İktisat)
Üniversite giriş sınavının hayat memat meselesine dönüştüğü, lisenin son sınıfı, mezun olduysanız ya kazanmalı ya da kazanmalıyım dediğiniz bir dönemde iseniz; büyük bir ihtimalle 2 hedef belirlediniz. Bunlardan ilki hayat boyu olmak istediğiniz mesleği seçebilecek puanı almak, ikincisi ise neresi olursa olsun bir şekilde üniversiteye kapak atmak. Hedefiniz ilki ve bu meslekte iktisat ise sizi sınava hazırlandığınızdan çok daha zor, bir o kadarda keyifli ve güncel, ucu bucağı olmayan bir yol bekliyor. Dünyanın bugün nasıl işlediğini, kimlerin bunda söz sahibi olduğunu, paranın felsefi ve politik yönünü, hatta gelmişini geçmişini öğrenmek istiyorsanız ya da politikacı olmak istiyor ve bunu da ancak ekonomiyi iyi bilerek yaparım diyorsanız iktisatta fazlasıyla aradığınızı bulabilirsiniz. Hedefiniz üniversiteye kapak atmak, aldığınız puana göre en çok iş alanına sahip bölümü tercih etmek ise; ekonominin olmadığı bir sektörün olmaması size iktisat seçmek için geçerli bir sebep olabilir. Tarihe dair öğrendiğiniz önemli ayrıntılar ve yürütülen siyasi politikaların nelere göre belirlendiğini öğrenmeniz de yanınıza kar kalır.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat Bölümünde okumak demek
Yazan: Billur Aksoy (2 İktisat)
İktisat Bölümü’nde okumak demek; içinde yaşadığımız dünyayı anlamlandırmak adına büyük bir adım atmak demektir. Hele de bu yolculuğa Mülkiye’de başlama şerefine erişmişseniz, ilk yıldan itibaren alacağınız dersler, bu yolculukta size önemli farklılıklar sağlayacaktır. Dört yıl boyunca alacağınız eğitimle birlikte, iktisadın görünen tek boyutluluğunun ötesine geçecek ve insanla birlikte doğan iktisadın, insan yaşamının her alanına nasıl nüfuz ettiğini görecek, böylece iktisadı formüllerden ibaret gören sürüden ayrılacaksınız. Kişinin günlük yaşamında aldığı kararlardan ulusların kaderlerini doğrudan etkileyen siyasi kararlara, bilimsel gelişmelerden kanunlara kadar, insana dair hemen hemen her konuyla iktisadın ilişkili olduğunu göreceksiniz. Bu sayede anlamlandırma, çözüm üretme çabalarınıza güzel bir ışık tutacak ama şunu da kesinlikle belirtmeliyim ki; kimi zaman da gerçekleri görmenin verdiği hayal kırıklığıyla karışık soru işaretlerini düşüncelerinizden atmakta zorlanacaksınız.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Neden İktisat?
Yazan: Ilgın Dinsever (2 İktisat)
Herhalde cok az insan oss tercihlerinde bilincli olarak iktisat bolumunu yazmıstır. Bu gayet normal birsey. Goreceli olarak yogun ders temposunda ogrencinin ekonomi ve siyaset hakkinda fikir sahibi olmasi buyuk olasilikla ebeveynleri dahi sasirtabilir.Bu durumda simdilik egitim sistemine suc atalim.
İktisadi diger prensiplerden ayiran özelligi matematik ve dongusel tarih anlayisidir. Cok iyi matematik bilebilirsiniz,fakat bunu aclikla yasam arasinda tercih yapmaya zorlanan bir halka farkli bir alternatif sunmakta kullanamiyorsaniz bildiginiz tum sayilari unutmanizi oneririm, zira elinizdeki sıfır pek bir ise aramaz. Matematiksiz bir iktisat dusunuyorsaniz ki bu bolume gelenlerin cogu matematikten kurtulacaklarini umarak gelir, elinizin altindaki interneti, enflasyon oranini, Alo Maliye'yi ve neden cocuguma bir cift fazladan ayakkabi alamiyorum sorusunu unutun ve bu ulkenin neden gelisemedigine dair raki-balik sorunsali uzerine dusunmeye baslayin yada neden tekel urunlerine bu kadar cok zam geliyor diye yakinin. (Bu kisim halkimizin buyuk cogunlugunu olusturmakta)
Bu bolumu dusunenlerin hukuku sevmesi, iktisadi ve iktisatcilari sevme ihtimalinin olmasi ve lisedeyken matematik ogretmeninden nefret etmemesi (bu son madde ozellikle gerekli, okul uzatma nedeniniz olabilir) tercih nedenleri arasinda olabilir. Ayrica bir iktisat ogrencisinin basina hayati boyunca en az bir siyasi, ekonomik, kulturel, anarsik ve kamusal vb. sorun gelecektir. Toplumumuz provakasyonlara karsi hassas (veya cok merakli) oldugu icin bu bolumu benimseyenlerin ozellikle bilincli bir sekilde davranmalari gerekmektedir.
Dunyadaki 1930 duzeninden sonra, yakin tarihteki 1989 kriziden sonra (daha da yakin tarihler genellikle ulkemizi ilgilendiriyor.) iktisatcilarin dunyayi daha da yasanmaz hale getirdigini dusunuyorsaniz suclu asla tek tarafli degildir bu nedenle bu bolume karsi onyargili olmamanizi oneririm.
Son olarak okudugum bir makaleyi paylasmak istiyorum. Yapilan arastirmalara gore denizanalari ve dogum kontrol haplari arasindaki etkilesim sonucunda meydana gelen devasa deniz analari insanlarin denizlerden yararlanma potansiyelini azaltmaktadir. Gelecegimiz kadinlar ve denizanalarina baglidir vs.. vs.. Bu alakasiz ornegi iktisatla baglastirirsak; Simdi ileriyi goren balik konservesi sirketi sahibi olan sayin sahis (ki bu patronunuz olsun) sizden bu durumun yaratacagi etkilere gore urun satislarini nasil arttirabiliriz diye sorabilir. Bir iktisatci ayni zamanda kariyerinde yukselene kadar sabirli olmalidir. Ve verecegi potansiyel cevaplara once kendisini inandirmalidir.(isin en zor kismi burasi oluyor sanirim).
Isin magazinel-eglencelik yanini birakirsak, umarim yukarida yaptiğim gerekli gereksiz tum aciklamalar dogru tercihte bulunmanizi saglar...
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat Okumayı Düşünenlere...
Yazan: Cansu Akça (2 İktisat)
Bızler neden tasarruf yoluna gıdıyoruz ya da neden yatırım yapıyoruz ve bu yatırımlar bızım kalkınmamzı nasıl etklıyor gıbı sorularımıza karsılk bulurken ekonomının gorunen tarfı yanında gorunmeyen tarafını nasıl etklıyor bunların cevaplarını alıyoruz. Zaman ılerledıkce kafamızdakıler daha cok somutlasıyor ve daha cok merak uyandırır hale gelıyor. En azından bır ıkıncı sınıf ögrencısı olarak gecen seneden cok daha farklı oldugunu soyleyebılırım. Havada ucan grafıkler,formuller yavas yavas oturuyor sadece ıktısat degıl bırcok alanda dolu oldgunuzu hısstemye baslıyorsunuz; cunku ıktısat o kadar genıs bı alana hıtap edıyorkı ogrendıklerınıze sasırıyorsunz. Ama bence en önemlısı tum bunları severek yapmak.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat Nedir?
Yazan: Aydan Doğan (2 İktisat)
Genellikle iktisatla ilgili bilgi verilirken yapılandegerlendirmeler iktisatçıların neler yapabildiklerinin ötesine geçmez. Bence bu önemli bir önbakış oluştursa da meslek seçimi için yeterli degildir. İktisatla ilgili hepsi doğru noktalara işaret eden pek cok tanım vardır ama tek bir tanım beklemeyin. İktisat insan davranışını inceleyen bir sosyal bilim dalıdır ve bunu yaparken de değişim, üretim gibi pek cok anahtar kavramı esas alır. İktisat senin cüzdanını ve cüzdanından cıkan parayı nasıl kullanmayı tercih edeceğini inceler. ekonomistler senin yaptıgın secimlerle ve bunları neden yaptıgınla ilgilenirler. anlayacağın matematikten piskolojiye kadar uzanan bir bilimdir. ilk bakışta karmaşık tablolardan, istatistiklerden, sayılardan oluşuyomuş gibi gelen bu eğitim aslında tarihsel süreciyle birlikte 2. yılından itibaren ele alınmaya başlandıkça anlattıklarım daha da netleşecektir. Birinci sınıftaki teori temelli egitmin bu bahsettiklerimle ilgisi yokmuş gibi gelebilecekse de tarihsel süreç perspektifiyle günlük yaşamda her an verdigimiz ikitisadi kararların pek cogunun gayriihtiyarı oldugunu fark ederek bizim kararlarımızın en cok tatmin cecevesinde incelenmesini cok daha rahat analiz edebilirsin.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat Bölümüne Başlayacaklara Tavsiye
Yazan: Neslihan Şen (3 İktisat)
İktisat bölümüne başlayacak olan birisine tavsiyem şu şekilde olur:
'Eğer iktisat bölümünü düşünüyorsan, öncelikle sabırlı olmalısın. Dört yıllık bir eğitimin ilk iki yılını teori öğrenerek geçirirsin. Bu teori ile gerçek dünyayı anlayamazsın. Ama üçüncü sınıfa geldiğinde, ilk iki sınıfta öğrendiklerinle gerçek hayatta olanları anlamaya başlayacaksın. Birinci sınıfta iktisatla alakalı olmayan bir sürü dersin olur ama bu derslerde bir üniversite mezununun bilmesi gerekenleri öğrenirsin. Eğer bu bölümü seçeceksen, sayılardan, matematikten ve modellerden korkmaman gerekiyor. İktisat derslerinin çoğunu grafik çizerek geçireceksin. Bu grafiklerle daha sonra dünyayı anlamaya çalışacaksın. İktisadı konulara ilgi duyuyorsan çok eğlenceli bir bölüm olabilir. '
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat
Yazan: Veli Kaplan (3 İktisat)
Günlük yaşantımızda neden bazı insanların ihtiyaçlarını karşılamakta daha başarılı oldukları bazılarının neden başarısız olduklarına işaret eden gelir farklılıkarını açıklama iktisat biliminin konusuna girer. Aynı bakış açısının ülkeler açısından da sergilenmesi durumunda da iktisat bilimi yol gösterici olacaktır. İktisat zenginliğin bilimi olarak ele alındığında bireyler ve toplumlar için ekonomik yaşamın daha iyi kavranılması ve ileride de maslowvari bir yaklaşımla mutluluğa ulaşma amacında, aracın daha iyi kullanılmasına yardımcı olabilir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Bölüm seçimi üzerine söyleşiler
Yazan: Güneş Doğan (2 İktisat)
G: Güneş Doğan
Ö: ÖSS'ye hazırlanan öğrenci
Durum 1
Ö: Kuzen senin bölüm neydi?
G: İktisat.
Ö: Memnun musun bölümünden?
G: Memnunum. Sen hangi bölümleri istiyorsun? Daha önemlisi okulu bitirince ne yapmak istiyorsun?
Ö: Ben de işletme ya da iktisat istiyorum. Beni tanıyorsun biraz. Öyle inşaat ya da makine mühendisi falan olamam ben. Bana göre değil. Sosyal bir bölüm olsun. Matematiği de seviyorum biraz. Ekonomiyle ilgili bir şeyler yapmak istiyorum ağabey okulu bitirince.
G: O zaman sen iktisat okumalısın. Bu bölüm tam sana göre. İktisadın yer aldığı fakültelerdeki diğer bölümler bilim değil. İktisat bir bilimdir. Bilim olması önemli... Üniversite' de bilim okumak önemli bir şey bence.
Durum 2
Ö: Güneş senin bölüm neydi?
G: İktisat. Sen ne istiyorsun?
Ö: Bilgisayar Mühendisliği istiyorum. İyi okulların Bilgisayar Mühendisliklerini yazacağım. Alta da işletme iktisat falan yazarım. En kötü bunlara girerim.
G: Mühendislikle İşletme-İktisat çok farklı bölümler. İyi düşündün mü?
Ö: Bilgisayar dışında mühendislik istemiyorum. Üniversite sınavına da bir daha girmek istemiyorum. Bilgisayar olmazsa İşletme ya da İktisat kesin olur. Girmek kolay. Okumak da zor değildir herhalde.
G: Önemli olan kolay ya da zor olması mı? Ben birinci sınıftayken bizim bölümün yaklaşık yarısı kaldı.
Ö: Hadi yaa.
G: Bilgisayar mühendisliğinden başka mühendislik istemiyorum diyorsun. Olmadı işletme-iktisat diyorsun. Bence sen üniversiteden ne beklediğini iyice düşün. Sonra senle yine konuşalım. Hayatını etkileyecek bu kararı kolay ya da zor kıstaslarına göre verme bence.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
ÜNİVERSİTEDE İKTİSAT BÖLÜMÜ SEÇMEYİ DÜŞÜNENLERE
Yazan: Leyla Kalender (2 İktisat)
İnsan yaşamının maddesel yönlerini anlamayı gerektiren iktisat, bireylerin ve toplumların sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağına çözüm arayan, toplumu en verimli noktaya yönlendirmek için yöntemler belirleyen bir bilim dalıdır. Dünyada meydana gelen iktisadi olayları algılayıp bunları bağımsız yorumlamada ve sayısal araştırma yapabilme becerilerine kavuşmalarını sağlayan iktisat bölümü mezunları edindikleri yaratıcı çözüm becerileri sayesinde kamu ve özel sektörde birçok alanda iş bulabilecekleri gibi ekonomi ile ilgili danışmanlık ve araştırma şirketlerinde de çalışabilme olanaklarına sahiptirler. Diğer sosyal bilimlere kıyasla belki de en çok araştırma yapma, gündemi takip etmeyi gerektir. Dolayısıyla üniversitede yıllarını ders çalışmadan rahat rahat geçirmek istiyorsanız sizlerin iktisat bölümümü tercih etmeniz büyük bir hata olacaktır. Eğer yaşanılan dünyayı anlamlandırabilmek adına okul hayatında elinden geleni yapabileceğinize inanıyorsanız ve en önemlisi idealistseniz işte sizin yeriniz tam da burasıdır. Bu bölüm sonunda bilimin en ince ayrıntılarına inebilmek imkanına sahip olmakla beraber Merkez Bankası, Hazine Müsteşarlığı, Kaymakamlık gibi bir insanın gelebileceği en yüksek makamlara gelme imkanına sahip olabilirsiniz. Zira günümüz Cumhurbaşkanı iktisat mezunu olup şu an ki mecliste iktisat mezunlarının sayısı azımsanmayacak kadar fazladır.
Çevrenizde iktisat mezunu olup da işsiz olan büyük bir kitle olması sizi kaygılandırmamalı ancak aklınızın bir köşesinde de mutlaka bulunmalı tercih zorlu bir süreç karar sizin, kolay gelsin.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat Okumak
Yazan: Serpil Kösem (2 İktisat)
Çoğu insan tarafından bilinen ve iktisatın işleyiş yöntemini anlatan bir fıkra ile başlamak istiyorum, iktisat bölümüne seçecek arkadaşlara;
Bir fizikçi, bir kimyacı ve bir ekonomist bir uçak kazasından kurtulan üç kişidir. Düştükleri adada tek başlarına hayatta kalmak zorundadırlar. Ellerinde ise sadece bir tek konserve bezelye vardır ama açacakları yoktur.Fizikçinin aklına bir fikir gelir : "Eğer tenekeyi doğru açı ile güneşe tutarsak metali eritip konserveyi açabiliriz." Ama bir türlü başaramazlar. Daha sonra kimyacının aklına bir fikir gelir : "Ateş yakıp tenekeyi yeterince ısıtırsak teneke basınçtan patlar ve açılır" Ancak bir türlü ateş yakamazlar. "Benim aklıma bir fikir geldi!" diye araya girer ekonomist. Kimyacı ve fizikçi umut ve beklentiyle iktisatçının fikrini söylemesini bekler.
Cevap şudur : "Bir açacağımız olduğunu varsayarsak...
Evet iktisat teoriler üzerine kurulmuştur, bunları öğrendikçe hayatımızı nasıl etkilediğini görüyoruz. Bu teorik bilgilerin yanında olayları iyi sorgulayıp, neden sonuç ilişkisi arasındaki bağı iyi kurmalıyız. Çok yönlü düşünebilmeliyiz, bize en iyiyi olanı seçmeliyiz yani bir açacağımız olduğunu varsayarsak. Dünyayı yöneten temel politikanın ekonomi olduğunuda gözardı etmemeliyiz. Uygulanan siyaset, savaş stratejilerin hepsinin temelinde iktisat yatmaktadır. Günlük hayatımızın her alanında iktisat bizi etkilemektir. İktisat okuyarak kendimizi ve çevremizde olup bitenleri daha rahat anlayabilirz.
Ders hakkındaki bilgiden sonra, insanların genelde iktisattan mezun olduktan sonra sen ne olacaksın sorusuna verilecek cevaba;
İktisat bu açıdan çok avantajlı bir bölümdür. Merkez Bankası, SPK, BDDK, Hazine gibi örneği artırabileceğimiz çok geniş bir yelpazeye sahiptir.Sadece karar vermeniz gereken hangi alanda kendinizi daha iyi ifade edip, diğer insanlara faydalı olabileceğinizdir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat Bölümü
Yazan: M. Akif Yardımcı (3 İktisat)
Üniversite sınavı, aileler, dershaneler .... Bunların hepsi bizlerin bölüm seçimimizde etkin roller oynuyor ancak bölümün doğru olup olmadığını o bölümü okumadan hatta bazen okusak bile belli bir sınıfa gelmeden farkedemiyoruz.
Ben 2004 girişli şu an 3. sınıf olan bir iktisat öğrencisiyim ve ben iktisatın bize aslında ne anlattığını nasıl anlattığını 2. sınıfın ikinci dönemi aldığım iktisadi düşünceler tarihi dersine girene kadar tam anlamıyla kavramamıştım.Günümüzde her şey tüm yaşantımız iktisadi olaylara dayanmakta.İnsanlar günlük yaşantılarında dahi farkında olarak ya da olmayarak iktisadi kararlar vermekte.İktisatsa bize bu davranışları açıklama eksik gördüğümüz noktada müdahele etme ve bir olayın hangi sebeple gerçekleştiğini anlama fırsatı tanıyor. İktisat dersleri günümüz dünyasının
içinde bulunduğu sistemin çarklarının nasıl işlediğini anlamamıza ve problemli olduğunu düşündüğümüz iktisadi bazı olayların yer yer nasıl çözüleceğini anlatmakta yer yerse neden çözülemediğini göstermekte.İktisat bunun yanı sıra insan avranışlarını açıklamakta.Ancak her alanda olduğu gibi bu alanda da konunun nasıl işlendiği de çok önemli.Benim memnun olmadığım bir yöntem olmasına rağmen iktisatta teori dersleri hemen her okulda grafiksel işlenmekte.Ancak bana kalırsa iktisat daha çok insan
davranışları ile alakalı bu da iktisadi olayların yanlızca grafiklerle işlenemeyeceğinin göstergesi ki bu sebeple iktisat tarihi, iktisadi düşünceler tarihi vb. derslerle bu açık kapatılmakta.
Son olarak 3. sınıf bir iktisat öğrencisi olarak söyleyebileceğim ve önerebileceğim şudur bugünü anlamak bugünle ilgili problemleri ortaya koymak ve bu problemleri çözmek iktisat olmadan mümkün değil. Eğer insan,sistem,işsizlik vb. konularda hayata dair merak ettiğiniz şeyler varsa iktisat istediğiniz aradığınız merak ettiğiniz bir çok şeyi yanıtlayabilir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
İktisat Nedir?
Yazan: Utku Akdere (2 İktisat)
İktisat bir sosyal bilimdir.Hatta tek nobel ödülü almış sosyal bilimdir.-Nasıl bi bilim olduğunu anlamak için malumunuz mantığını anlamak gerekir ki bazıları için seneler sürebilir. Çok kısa açıklamak gerekirse neo-klasik yaklaşımla başlar ve toplum yaşamının ihtiyaçlarının ortaya koyduğu hemen hemen her türlü ilişkiyi inceler. Bu ilişkiler içinde bazı varsayımlar ve yoksayımlar yapar; bunu yapmasının sebebi sistemin karmaşıklığı yanında aslen insanların ihtiyaçlarının her türlü kriterden etkilenmesidir(ahlak gibi sevgi gibi her türlü göreceli konu bu etkileri yaratabilir). Dolayısıyla eski bilimcilerimiz rasyonellik kavramını ortaya atılmıştır. Kitaplardaki teorilerle günümüz ekonomisi arasında kesinlikle bi bağ vardır ancak bu bağı görebilmek, çoook mürekkep yalamayı gerektirir. Örnek vermeden geçemeyeceğim: marjinal maliyet çeşitli eşitliklerle fiyata eşitlenir piyasada.Her ne kadar piyasa kitabın tanımladığı gibi değil zannedilse de sabit maliyetin çok yüksek olduğu ve marjinal maliyetin sıfıra yaklaştığı mallarda fiyat oluşmaz (ör:saf kamu malı:ulusal güvenlik hizmeti gibi). ya da bi maldan vergi aldınız ve sonra toplanılan vergiyi iade ettiniz diyelim. İlk bakışta tüketicinin vergi öncesi durumla ilgili tercihlerinin değişmemesini, en azından eline geçen para aynı olduğuna göre bi kaybı olmamasını beklersiniz ama durum asla öyle olmaz. Sonuçta iktisat bi muhasebe yapmak ya da parayı yöneterek faydayı/karı maksimize etmekten çok daha farklısı ve fazlasıdır..temel olan bireydir/toplumdur ve onun davranış kalıbıdır. Zamandan ve mekandan bağımsız bi teori olmadığına göre iktisatı kolay, anlamsız, gereksiz vs... bulanlar bu bilimi hiç anlamamış ve bilimsel bi bakış açısı kazanmamış kişilerdir. Toparlamak gerekirse iktisat bölümünden büyük paraların nasıl kazanılacağını/yönetileceğini filan öğrenmek gibi beklentilerle değil; gerçek dünyadan çok uzakta bi dizi teori, varsayım, birbirinden uzak onlarca görüşün çatışması biçiminde başlayan ve belki sonra sonra çok zevkli bişeylere dönüşen bir bilimin öğrencisi olma beklentileri içinde olursanız 2. sınıfın 2. dönemine doğru keyifli bi bölüme dönüşür...
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Neden İktisat?
Yazan: Esat Sabuncu (2 İktisat)
Günümüz insanına tercih hakkı tanınırken artık eskisi kadar kolay karar veremiyor. Çünkü önceden yirmsisine gelen bir erkeğin gideceği yer, ya kuvvetinden dolayı tarla ya da biraz kafası çalışıyorsa üniversite okuyup öğretmen olmaktı. bir bayan içinse, yirmili yaşlarda çoktan çoluk çocuğa karışıp evinin kadını olması o günün şartları için doğal bir durumdu. Hızla modernleşen ve kentleşen günümüzde herkesin hayali; bir üniversite bitirip rahat bir işe girmek ve hayata bir şekilde tutunmak. Kimse artık Kayserililer gibi "kafası çalışıyorsa ticarete, çalışmıyorsa üniversiteye gönderelim" demiyor. Liseyi bitirip sınava girdiğinde okuyacağı bölümü sağlıklı olarak düşünüp karar veren çok az insan vardır.
Bunca karışıklığın çaresi nedir diye sorarsanız, kendinizi sosyal bilimlerin içine atıp ülkenin prestijli kurumlarında ya da alacağınız teorik bilgilerle ticarette söz sahibi olmaya davet edip pişman olmayacağınıza garanti verebilirim.
Anlayacaksınız ki mülkiyeye adım attığınızda hayat daha yeni başlıyor.........
-----------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazartesi, Şubat 25, 2008
Etiketler: İktisatta Yöntem
2007-2008 Bahar Dönemi Dersleri
2007-08 Bahar döneminde İktisatta Modeller ve Yöntem (İMY) dersini almayı düşünen öğrencilerin ders seçimlerini 11-17 Şubat 2008 tarihleri arasında kesinleştirmesi gerekmektedir. İMY tanıtım dersleri 13 ve 14 Şubat tarihlerinde yapılacaktır. 20 Şubat 2008'de ise dersler başlayacaktır.
Öğrenci işlerinin ilan ettiği programa göre bu dönem derslerimiz Çarşamba ve Perşembe günleri aşağıdaki saatlerde yapılacaktır:
Çarşamba 09:30 - 10:20
Çarşamba 10:30 - 11:20
Perşembe 09:30 - 10:20
Dersle ilgili tüm bilgileri bu sayfada bulabilirsiniz. Eğer dersle ilgili sorularınız varsa 11, 12, 13 ve 14 şubat tarihlerinde odama uğrayıp bilgi alabilir veya sorularınızı bana e-posta aracılığı ile gönderebilirsiniz.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cuma, Şubat 01, 2008
Etiketler: İktisatta Yöntem
Dersle İlgili Bilgiler
Amaç ve Kapsam
İktisat öğrencileri derslerde gördükleri modellerin, denklemlerin ve grafiklerin gerçek dünya ile bağlantısını kurmakta zorluk çekmekte bu sebeple de iktisadın temel konularını öğrenmekte zorlanmaktadırlar. Bu dersin temel amacı öğrencilerin çektikleri bu zorlukları azaltmak ve gelecekte ihtiyaç duyacakları temel öğrenme, araştırma ve sunu teknik ve yöntemlerini sunmaktır. Bunu yaparken, ders, öğrencilerin (i) öğrenmekte oldukları iktisat bilimin niteliği konusunda doğru düşünmelerine yardımcı olacak; (ii) sonraki yıllarda alacakları dersleri genel bir çerçevede sunarak – iktisadi büyüme, ekonometri, uluslararası iktisat, sanayi iktisadı vb. – gibi derslerin birbirleriyle bağlantılarını belirginleştirecek bir yol haritası çizecek; (iii) eğitimleri ve profesyonel hayatları süresince ihtiyaç duyacakları (a) araştırma yapma, (b) ödev, makale ve rapor hazırlama gibi konularda onları geliştirecektir.
Genel Bilgiler:
Dersle ilgili olarak, bir ara sınav ve bir de dönem sonu sınavı yapılacaktır. Ayrıca, bazı derslerde habersiz kısa sınavlar (quiz) yapılabilir. Her quizin konu kapsamını; bir önceki quizden sonra o güne dek ele alınan bütün konular ve/veya daha önceki derslerde açıkça ilan edilen konular oluşturacaktır. Sınavlara ek olarak birçok ödev verilecektir. Bu derste öğrenci katılımı esas olacağından derse devam etmeniz ve hazırlıklı gelmeniz önerilir. Quizler, ödevler ve derse aktif katılım dönem sonu notunuza önemli ölçüde etki edecektir.
Temel Ders Planı
Bu dersin konuları aşağıda sıralanmıştır; ancak konuların hepsi dönem içinde ele alınamayabilir. Dersin içeriği, öğrencilerin katkısını ve faydasını maksimize etmek amacıyla öğrencilerle birlikte oluşturulacaktır.
- Bilimsel Yöntem: (a) Bilim Nedir? (b) Bilimsel Model Nedir, Ne İşe Yarar? (c) Açıklama ve Öngörü (d) Doğa Bilimleri ve Sosyal Bilimler
- İktisat Biliminin Bazı Özellikleri: (a) İktisadın Tanımı ve Amacı (b) İktisadın Temel Varsayımları (c) İktisat Modellerinin/Teorilerinin Temel Özellikleri (d) İktisadın Konuları
- İktisattaki Bazı Önemli Kavramlar/Konular: (a) Rasyonel İnsan (b) Fayda Fonksiyonu ve Maksimizasyon (c) Ceteris Paribus (d) Arz-Talep ve Temsili Firma (e) Görünmez El (f) İktisat Teorisi ve Politikası
- İktisat Modellerinde Açıklama ve Öngörü: (a) Ekonomiyi anlamak için bir çerçeve olarak İktisat Modelleri (b) Örnek Model: Paranın ortaya çıkışı (Menger, Kyotaki-Wright ve diğerleri) (c) Örnek Model: Şehirlerde Etnik Grupların dağılımı (Thomas Schelling ve diğerleri) (d) Genel Değerlendirme
- İktisatta Araştırma Yöntemleri ve Konuları: (a) İktisadın Temel Konuları: Genel Bakış (b) İktisat ve Matematik (c) İktisat ve İstatistik (d) Ekonometri ve Zaman Serisi Analizi (e) İktisat ve Bilgisayar Simülasyonları (f) İktisat, psikoloji, tarih ve sosyoloji (g) İktisat ve Biyoloji
- İktisat Okulları: (a) Klasik, Neoklasik, Keynesyen ve Marksist Okullar (b) Avusturya Ekolü (c) Yeni ve Eski Kurumcu İktisat (d) Oyun Teorisi ve Modern Gelişmeler (e) Disiplinler arası yaklaşımlar
- İktisatçılar Nasıl Çalışır: (a) Akademik Metin Yazma Kuralları (b) Araştırma (c) Sunuş
Dersle İlgili Temel Kitaplar
Aydınonat, N. E. (2007) İktisat Öğrencileri için Ödev Yazma Rehberi, http://politics.ankara.edu.tr/%7Eaydinona/rehber/
Aydınonat, N. E. (2008) The Invisible Hand in Economics: How Economists Explain Unintended Social Consequences, London: Routledge.
Buchholz, Todd G. (2005) Ölü İktisatçılardan Yeni Fikirler, çev: İ. Aktar, Ankara: Adres.
Buğra, Ayşe (1995) İktisatçılar ve İnsanlar, İstanbul: İletişim.
Comte-Sponville, Andre (2006) Felsefeyi Takdimimdir, çev: S. S. Yılancıoğlu, İstanbul: Altın.
Demir, Ömer (1992) Bilim Felsefesi, İstanbul: Ağaç.
Demir, Ömer (1996) İktisatta Yöntem Tartışmaları, Ankara: Vadi.
Demir, Ömer (1996) Kurumcu İktisat, Ankara: Vadi.
Elster, J., (1989) Nuts and Bolts for the Social Sciences, Cambridge: Cambridge University Pres.
Eren, Ercan (1992) İktisatta Yöntem, Bursa: Ezgi.
Gordon, David (2004) İktisadi Mantığa Giriş, Ankara: Liberte.
Hausman, D. (1992) The Inexact and Separate Science of Economics. Cambridge: Cambridge University Press.
Hausman, D. (ed.) (1994). The Philosophy of Economics: An Anthology. 2nd. ed. Cambridge: Cambridge University Pres.
Heilbroner, Robert L. (2003) İktisat Düşünürleri, çev. Ali Tartanoğlu, Ankara: Dost.
Holoyak, Keith J. ve Thagard, P. (1995) Mental Leaps, Cembridge: MIT Press.
North, Douglass C. (2002) Kurumlar, Kurumsal Değişim ve Ekonomik Performans, çev. G.Ç. Güven, İstanbul: Sabancı Üniversitesi.
Seabright, Paul (2005) The Company of Strangers, Princeton: Princeton University Press.
Trigg, Roger (2005) Sosyal Bilimleri Anlamak, çev: B. Sümer ve F. Ülgüt, İstanbul: Babil.
von Hayek, Friedrich A. (1937) "Economics and Knowledge" Economics and Knowledge, 4: 33 - 54. [Makalenin Türkçesi Piyasa dergisinin 11. sayısında yayınlanmıştır.]
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Aralık 02, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Models and Methodology in Economics (Info for Erasmus Exchange Students)
Course Code: IKT220
Course Title: Models and Methodology in Economics
Type of Course: Elective
Level of Course: Undergraduate
Year of Study: 2
Semester: 2
Number of Credits: 3
Language of Instruction: Turkish
(the course maybe available in English during your visit, contact your Erasmus coordinator)
Lecturer: N. Emrah Aydınonat
Objevtive of the course
Students of economics often have difficulty in seeing the relation between economic models and the real world. The main aim of this course is to teach students about the nature of economic science and discuss how models of economics relate to the real world. The course also aims at familiarizing students with important topics in economics which will be discussed later in more advanced courses. Last but not the least, the course aims at teaching the nuts and bolts of essay writing to its students.
Course Contents
Week - Topics - Readings
1. Nuts and Bolts of Essay Writing [1]
2. Basic concepts in Philosophy of Science [2], [3], [4], [5], [9]
a. What is Science?
b. Models and Theories
c. Explanation and Prediction
d. Natural Sciences vs Social Sciences
3. Peculiarities of Economics I
a. Definition and Aim of Economics
b. Basic assumptions of Economics
c. Research Areas in Economics
Readings: [6], [9]
4. Peculiarities of Economics II
a. Rational Man
b. Maximization
c. Ceteris Paribus
d. The Invisible Hand
Readings: [7], [8], [9]
5. Unintended Consequences and the Invisible Hand I
Readings: [10], [11], [12], [13]
6. Unintended Consequences and the Invisible Hand II
Readings: [10], [11], [12], [13]
7. Explanation and Progress in Economics I
a. Case: Emergence of Money (Menger)
Readings: [10]
8. Explanation and Progress in Economics II
a. Case: Emergence of Money (Kyotaki-Wright and others)
Readings [10]
9. Explanation and Progress in Economics III
a. Case: Emergence of Racial Residential Segregation. (Thomas Schelling)
Readings: [10], [14], [15]
10. Explanation and Progress in Economics IV
a. Evaluation of Case Studies
Readings: [10], [14], [15]
11. Introduction to Basic Research Areas in Economics I
Readings:[16]
12. Introduction to Basic Research Areas in Economics II
Readings:[16]
13. Student Presentations
14. Student Presentations
Teaching Method
The main teaching method of this course is regular lectures given by the instructor. Students are required to read the material suggested by the instructor before every lecture and join the discussion during the lecture. Every student is required to prepare an essay for the course and present it at the end of the semester. The course has an electronic discussion list where students discuss topics related to the course.
Assessment Methods
Exam Duration ~1 hour
40 %: Class Activity (%20) + Quizzes (%40) + Midterm Exam (%40)
60 %: Final Exam (%70) + Essay (%30)
Prerequisites
- Introductory Economics
Recomemded Readings
[1] Harvey, M. (2003) Nuts and Bolts of College Writing, Cambridge: Hackett Publishing Company.
[2] Comte-Sponville,A. (2000) Felsefeyi Takdimimdir (Presentations De La Philosophie), çev. S. S. Yılancıoğlu, İstanbul: Altın Kitaplar (s. 55 -64)
[3] Gordon, D. (2004) İktisadi Mantığa Giriş (An Introduction to Economic Resoning), çev.B. Akın, Ankara: Liberte Yay.
[4] Hospers, J. (1988) "Bilimsel Bilgi (Scientific Knowledge)" çev. N. E. Aydınonat, içinde: Hospers, J. (1988) An Introduction to Philosophical Analysis, Englewood: Prentice Hall. (Chapter 4)
[5] Rosenberg, A. (2000) Philosophy of Science: A Contemporary Introduction, London & New York: Routledge. (pp. 18 - 45)
[6] Reader: Major Economists and their definitions of Economics.
[7] Elster, J., (1989) Nuts and Bolts for the Social Sciences, Cambridge: Cambridge University Pres.
[8] Hausman, D. (1992) The Inexact and Separate Science of Economics. Cambridge: Cambridge University Press.
[9] Hausman, D. (ed.) (1994). The Philosophy of Economics: An Anthology. 2nd. ed. Cambridge: Cambridge University Pres. (selected pages.)
[10] Aydinonat, N.E. (2008) The Invisible Hand in Economics: How Economists Explain Unintended Social Consequences, London: Routledge.
[11] Smith, A. (1789 [1904]) An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. London: Methuen and Co., Ltd., ed. Edwin Cannan. (First published in 1776, Cannan edition is based on the fifth edition which was published in 1789). [Online] available from http://www.econlib.org/library/Smith/smWN.html (selected passages)
[12] Smith, A. (1790) The Theory of Moral Sentiments. London: A. Millar. Sixth edition. (First edition published in 1759. Printed for A. Millar, in the Strand; and A. Kincaid and J. Bell in Edinburgh) [Online] available from http://www.econlib.org/library/Smith/smMS1.html (selected passages)
[13] Smith, A. (1795 [1980]). The Principles which Lead and Direct Philosophical Enquiries: Illustrated by the History of Astronomy. Essays on Philosophical Subjects. I. S. Ross. Oxford, Oxford University Press. 3: 1 - 105. (selected passages)
[14] Schelling, T. C. (1969) "Models of Segregation", American-Economic-Review, 59(2), pp.488-93.
[15] Schelling, T. C. (1971a) "Dynamic Models of Segregation" Journal of Mathematical Sociology, 1, pp. 143-86.
[16] Reader: Introduction to Basic Research Areas in Economics
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Aralık 02, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Dersle İlgili Bağlantılar
Online İktisat ve Felsefe Metinleri
McMaster Üniversitesi Arşivi
EconLib Org
Marxists Org
Episteme E-Texts
PhiSci Reprint Archive
Archives of Scientific Philosophy
JSTOR Archives PhiSci (IP Denetimli)
İktisat Felsefesi I
İktisat Felsefesi II
Bilimsel Açıklama
Bilimsel İlerleme
İktisat ve Adalet
Oyun Teorisi
Evrimci Oyun Teorisi
Sosyobiyoloji
Episteme
Internet Encyclopedia of Philosophy
Stanford Encyclopedia of Philosophy
Erraticimpact
Education Index
Ron Barnette
Philosophy arround the Web
İktisat Öğrencileri için Ödev Yazma Rehberi - ![]()
Diğer sitelerden: [1] - [2] - [3] - [4] - [5] - [6] - [7] - [8] - [9]
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Aralık 02, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
IMY Ders Sunu dosyaları
İMY dersini alan ve grup üyeliği olan öğrenciler ders sunu dosyalarını http://groups.google.com/group/sbf-imy/web/imy-ders-sunu-dosyalar adresinden indirebilirler.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Salı, Mayıs 08, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Nasıl Sunuş Yapılır?
Sunuş yaparken dikkat edilecek hususlar ile ilgili güzel bir metin: http://www.cs.berkeley.edu/~jrs/speaking.html
Posted by N. Emrah AYDINONAT Salı, Mayıs 08, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Gelecek Program
2 Mayıs'ta görünmez el konusunu işledik ve görünmez el açıklamalarına örnek olarak Thomas Schelling'in Şehirlerde Etnik Ayrışma modelini işledik. 3 Mayıs'ta ise Ricardo ve Dışticaret ve Tahıl Yasaları ile ilgili sunuşları dinledik. Gelecek programımız şöyle olacak:
--------------
10-11 Mayıs
--------------
Okumalar: Buchollz’dan Mill, Marx ve Marhall bölümleri (sf. 129 -226)
10 Mayıs Çarşamba günü
Görünmez El konusuna devam edeceğiz ve zamanımız kalırsa Marjinalizm konusuna başlayacağız.
11 Mayıs Perşembe (Ders 2 saate uzatılmıştır)
Sunuşlar:
Mill ve Yöntem (05080161 Derya Eryılmaz, 05080007 Sıla Akçay)
Görünmez El Eleştirileri (04080224 Murat Külünk)
Marx ve Eleştirel Gerçekçilik (05080214 Yusuf Kavak, 05080355 Özgül Yıldızer)
Marshall ve Marjinalist Zeka (05080025 Özge Arıca, 05080187 Seda Hasdemir, Didem Yüce)
--------------
16-17 Mayıs
--------------
Zorunlu Okumalar: Buchollz’dan Eski ve Yeni Kurumsalcılar, Keynes ve Parasalcı Görüş Bölümleri (sf. 227 - 310)
Önerilen Ek okuma: Fotokopiciye verdiğim okumalardan Keynes, Kurumsal İktisat ve Parasalcı Görüş ile ilgili metinler.
16 Mayıs 2007
Sunuşlar:
Veblen ve Görünmez El (İshak Kutlu)
Mülkiyet Hakları, İşlem Maliyetleri: Devletin Rolü (03080356 Hikmet Okur)
Keynes ve Görüşleri (05080240 Nur Koyutürk, 05080047 Bersu Bahtiyar)
Parasalcı Görüş (05080270 Doğuş Emrah Özdemir)
17 Mayıs 2007 (Ders 2 saate uzatılmıştır)
Sunuşlar:
Kamu Tercihi Okulu (01080367 Tymur Emirov, 02080374 Batur Nuryağdiyev)
Post-otistik Hareket (03080310 Tacim Polat)
Friedman ve Yöntem (03080345 Eda Gül)
Daha önce sunuş yapanlardan Ramazan ve Gamze sunuş yapmayacak. Eğer bu arkadaşlarımız son hafta sunuş yapmaya hazırlıklı gelsinler. Zaman kalırsa onları da dinleyeceğiz.
Marshall ve İzolasyon (04080222 Gamze Kutsal)
Kurumsal İktisat (05080329 Ramazan Turan)
Sunuş yapacak arkadaşlarımız sunuşlarını 15 dakikada bitirmeye çalışırlarsa sorular için zamanımız kalır. Bu sebeple, sunuşlarınızda arkadaşlarınızın Buchollz'dan öğrendiği şeyleri tekrar etmemenizde fayda var.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazartesi, Mayıs 07, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Okuma Ödevi ve önerisi
2 Mayıs 2007 tarihindeki derslerimize gelmeden önce "Ölü İktisatçılardan Yeni Fikirler" adlı kitaptan Ricardo bölümünü okumanız gerekiyor.
25 Nisan 2007 tarihinde birinci derste yaptığımız söyleşide Paul Feyerabend'ın Bilgi Üzerine Üç Söyleşi (Metis Yayınları) adlı kitabındaki birinci söyleşiyi okumanızın faydalı (ve belki de eğlenceli) olacağını söylemiştim. Derse gelemeyen arkadaşlara duyurulur.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Nisan 29, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
2 Mayıs 2007 tarihinde teslim edilecek ödev
Teslim tarihi: 2 Mayıs Çarşamba
Amaç: Final ödevine hazırlık
Hazırlanacaklar:
1. Ödevinizin Başlığı (Seçtiğiniz konuyu daraltmış olmanız bekleniyor)
2. Ödevin planladığınız ödevin içeriğinin kısa bir özeti (en çok 200kelime, ödevde ne yapmayı/söylemeyi amaçlıyorsunuz özetleyin)
3. Ödevin planı (olası başlıklar ve her başlıkta ele alacağınızkonuların çok kısa -- bir iki cümle - özetleri)
4. Ödevle ilgili geniş kaynak taraması (kütüphaneler ve IP denetimli veri tabanlarını kullanarak yaptığınız taramanın sonuçları)
5. Ödevde kullanmayı düşündüğünüğünüz kaynakların bir listesi (kaynaktaramasından ve diğer araştırmalarınızdan seçtiğiniz kaynaklar. Bunları geniş kaynak listesinde işaretleyebilirsiniz.)
Bu küçük ödevi hazırlarken ödev yazma rehberinden faydalanınız.
ÖNEMLİ NOT: Final ödevi notunuzu verirken bu küçük ödevi dikkate alınacaktır. Final ödevinizin, final sınavında 40-50 puan değerinde olacağını unutmayınız.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Nisan 29, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
25 - 26 Nisan 2007 tarihlerinde yapılan dersler
25-26 Nisan 2007 tarihlerinde yapılan derslerde arasınavı tartıştık, arasınavdan önce işlediğimiz iktisadi modellerde izolasyon meselesine açıklık getirmek için Malthus'un büyüme modelini ele aldık. Daha sonra "Malthus ve Su Sorunu" ve "Adam Smith ve Görünmez El" başlıklı sunuşları dinledik ve tartıştık. Bu sunuşlar sırasında, final ödeviniz ile ilgili sunuşlarınızda sorulan soruları ödev metnini yazarken dikkate almanız gerektiğini not ettik.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Nisan 29, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Ara Sınav
IMY dersinin ara sınavı 19.04.06 tarihinde saat 11:30'da Z-05'te yapılacaktır.
Sınvada sorumlu olacağınız okumalar şunlar:
Adam Smith, Ulusların Zenginliği (1. kitap ilk dört bölüm / 4. kitap, ilk iki bölüm)
Buchholz (2005: 1- 100)
Compte-Sponville (2000) Felsefeyi Taktimimdir, sf. 55-64 (zorunlu)
Demir (1992) Bilim Felsefesi, sf. 15-37 (zorunlu)
Hospers (1998) Bilimsel Bilgi, 1-65 (zorunlu)
Gordon (2004) İktisadi Mantığa Giriş, sf. 1-16 (zorunlu)
Wynn ve Wiggins (2001) Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar, sf. 1-41 ve 96-109 (zorunlu değil ama faydalı!)
J. E. Cairness'in İktisat Tanımı http://modeller-yontem.blogspot.com/2007/03/john-elliot-cairnes-ve-iktisadn-tanm.html
J.S. Mill'in İktisat Tanımı http://modeller-yontem.blogspot.com/2007/04/js-mill-ve-iktisadn-tanm.html
Okuduğunuz ve benim derslerde anlattığım şeyleri ezberlemenizi değil, konuların mantığını ve özünü kavramanızı bekliyorum. Bu sebeple, bir şeyleri ezberlemenizi gerektirecek ya da çok fazla ayrıntıyı hatırlamanızı gerektiren sorular sormamaya özen göstereceğim.
Aşağıda bazı soru örnekleri var. Sınavda bu soruların aynısını beklemeyin. Ancak bu soruları yanıtlayabiliyorsanız sınavda çıkacak soruları da yanıtlayabilirsiniz.
(1) (a) Adam Smith, Ulusların Zenginliği'nde "görünmez el" kavramını hangi bağlamda kullanmaktadır? (b) Bu bağlamda devlet müdahalelerini neden eleştirmektedir?
(2) İktisadın tanımı ile ilgili aşağıdaki önermeler arasındaki ilişki nedir? Bu iki önerme birbiriyle neden çelişmektedir?
[A] "İktisat iktisadi isteklerle ilgilenir"
[B] “İktisat insan davranışını, amaçlar ile alternatif kullanımları olan kıt araçlar arasındaki bir ilişki olarak inceleyen bilimdir.”
(3) Robbins'in iktisat tanımını açıklayınız. Robbins iktisadi problemin ortaya çıkması için hangi koşulların sağlanması gerektiğini iddia etmiştir?
(4) İktisadı zenginliğin veya refahın bilimi olarak tanımlayan iktisatçılar neden eleştirilmiştir? Bu eleştirinin Robbins'in iktisat tanımıyla ilişkisi nedir?
(5) Bireylerin zenginlik peşinde koşmasının bilimi olarak iktisat neden ayrı bir bilim olarak düşünülemez? Bu bağlamda, iktisadı diğer bilimlerden ayrı bir bilim olarak tanımlama konusunda Robbins'in katkısı nedir?
(6) “Ölen bir çocuk için bir şişe ilaç, ya da kendisi için bir şişe şarap; işi için araçlar; gelecekte onların arasında yaşayacak birisinden yaşlılar evine katkı için erzak; bunların hepsi en azla en çok şeyi elde etme amacıyla alınırlar, bu satın alma işinin ardındaki saik ne olursa olsun.” (Jacob Viner) J. Viner'ın bu ifadesinden nasıl bir iktisat tanımı çıkarılabilir? Bu tanıma göre iktisat ile diğer bilimler arasındaki ayrım nedir? Bu tanıma getirebileceğiniz eleştiriler nelerdir?
(7) J.S. Mill'e göre zenginliğin üretimi ile ilgili kanunlar politik iktisadın konusu olduğu kadar fizik bilimlerinin de konusudur. Mill burada ne demeye çalışmaktadır? Mill'in iktisat tanımı bu iktisadın ayrı bir bilim olarak tanımlanmasıyla ilgili bu problemi nasıl çözmektedir?
(8) Zenginliğin bilimi olarak iktisat ile en az çabayla en çok faydayı elde etmenin bilimi olarak iktisat arasındaki ilişki nedir? Bu iki yaklaşım arasındaki farklar nelerdir?
(9) İktisadı doğa bilimlerine benzer kesin bir bilim yapma amacıyla iktisadın tanımının tarih içindeki gelişimi arasındaki ilişki nedir? Hangi iktisat tanımı veya tanımları iktisadın matematiksel bir bilim olmasının önünü açmıştır?
(10) Değiş-tokuşu veya alış-verişi iktisadın merkezi konusu olarak gören tanım ile parayı vurgulayan tanımlar arasındaki ilişki nedir?
(11) Marshall/Davenport/Robbins/Cairness'in iktisat hakkındaki görüşleri nelerdir?
(12) D-N modeli nedir, hangi amaçlarla ortayakoulmuştur? Bu modele yöneltilen eleştiriler nelerdir?
(13) İzolasyon nedir? Bir örnek vererek açıklayınız.
(14) Aynı olguyu açıklamaya çalışan iki modelden hangisinin gerçekliğe daha uygun olduğuna nasıl karar veririz? İzolasyon ve de-izolasyon kavramlarını vurgulayarak açıklayınız.
(15) Tümevarım problemi nedir ve bu problemin gündeme getirdiği sorunlara ne tür çözümler öne sürülmüştür?
(16) Doğrulanabilirlik neden bilimselliğin tek koşulu olamaz? Bir örnek vererek açıklayınız.
(17) Açıklamayla ilgili pragmatik yaklaşım bilimsel açıklama ile ilgili neleri vurgulamaktadır?
(18) İzolasyon çeşitleri nelerdir? Soyutlama, izolasyon ve idealizasyon arasındaki ilişki nedir?
Sınavda soruları cevaplamadan önce biraz düşünüp, yazacaklarınızı önceden tasarlarsanız; doğru olsa da ilgisiz şeyler yazmanın size puan getirmeyeceğini aklınızdan çıkarmazsanız; sınavda başarılı olma şansınız artar.
Hepinize başarılar diliyorum.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cuma, Nisan 13, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Robbins'in İktisat Tanımı
Robbins'in iktisat tanımı konusundaki taptaze bir makale aşağıdadır:
Backhouse, Roger ve Medema , Steven G., "Defining Economics: Robbins's Essay in Theory and Practice" (Mart 11, 2007). Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=969994
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Nisan 07, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
J.S. Mill ve İktisadın Tanımı
Aşağıda Yusuf Ziya Kavak'ın J.S. Mill'in iktisat tanımı hakkında yaptığı sunuşun tam metni bulunmaktadır. Bu sunuş temelde John Stuart Mill'in (1844) ESSAYS ON SOME UNSETTLED QUESTIONS OF POLITICAL ECONOMY adlı eserindeki 5. risalelin (Essay V: ON THE DEFINITION OF POLITICAL ECONOMY; AND ON THE METHOD OF INVESTIGATION PROPER TO IT) özeti niteliğini taşımaktadır.
J.S. Mill'e göre Siyasal iktisadın tanımı üzerine ve buna uygun araştırma yöntemleri hakkında
Yusuf Ziya Kavak
Doğaya ve kesinlik kazanmış nesnelere yüzeysel bir bakış açısıyla bakacak olursak, bilimin tanımının didaktik sırada kapladığı alan kadar alanı, kronolojik sırada da kapladığını görürüz. Bir bilim dalı hakkındaki tez, genelde işe açık bir formülle bilimin ne olduğunu ve onu diğer bilim dallarından ayıran özelliklerin ne olduğunu açıklamaya çalışmakla başlar işe. Fakat bu doğru olmaktan çok uzaktır.
İnsanoğlu tarım yapmaya başlamadan önce toprağı entellektüel girişimleri için ölçüp biçmediler, başta insanlığın araştırma yaptıkları tarlaları parçalara ayırıp ardından amaçlarını gerçekleştirmek üzere gerçekleri bulup biriktirmeye (toplamaya) çalışmadılar. Daha az sistematik bir yöntemle ilerlediler.
Pek çok soruşturma ve bunlara bağlı kovuşturmaların ardından yeni buluşlar yapıldıkça, ister teker teker ister bir grup halinde gün ışığına çıkan doğrular birleşti ve özel yakınlık derecelerine göre sınıflandırıldı. Bilinçli bir sınıflandırma amacı güdülmeksizin tüm gerçekler kendi kendilerine sınıflaştılar, insan beyninde genel ve bariz benzerliklerine göre etkileşip topluluklar kurdular ,ve bu topluluktan sık sık söz eden insanlar, onları ortak bir isimle çağırmaya başladılar. Bu şekilde ortak bir mezhep (sınıf) elde eden bilgi ve gerçekler de bilim olarak anıldı. Bu tesadüfî sınıflamanın yeterince doğru olmadığını görmek için epey zaman geçti.
Gerçekte; bilimin her alanında, çok yüksek derecede tahlil ve soyutlama gerektiren araştırmalar çok seyrekti; mesela bilimin kendisinin ne olduğu ya da başka bir deyişle, onu oluşturan tüm gerçeklerin (doğruların) ortak ve ayırt edici özeliklerinin ne olduğu gibi…
Genelde yapılan pek çok tanımlama, bilimin kendisine uymaz; kimisi çok geniştir, kimisi dar, kimisi bilimin yeterince derinliklerine inmemektedir fakat gerekliliklerine dayalı olarak olmasa da kazara da olsa bilim için bir tanımlama yapmaktadır.
Bilimin tanımı, Dugald Stewart’ın göz önüne aldığı “gerçekler sınıfında” yer almalıdır; bu sınıf tüm bilim dallarının temel prensiplerinin insan aklının felsefesine dayandığını gözlemlediğinde ortaya çıkmıştır. Bu gözlem ve tüm bilim dallarının temel prensipleri ve bunların tanımları, şimdiye dek bilginin en anlaşılmaz ve oturmamış alanlarına yayılmış ve burada rol oynamıştır.
Hangi kitabı açarsak açalım, matematik ya da doğa felsefesi bile olsa, başlangıç ve ana hususlar olarak ele alınan şeylerin bulanıklığını ve temel prensipler olarak önümüze konulan metotların yetersizliğini görmemek imkansızdır. [prensip ve metotların bulanıklığı, yetersizliği]
Niçin bilimlerin bu kesinlik kazanmış sonuçlarına, dayanak noktalarındaki sağlamlık arayışları yüzünden önyargıyla yaklaşılmaktadır. Nasıl oluyor da sağlam bir üstyapı dengesiz bir temele oturtulabiliyor?
Bu paradoksun çözümü, baş (temel) prensipler olarak nitelendirilen hususların aslında son prensipler olmasıyla ilgilidir. [temel değil son-tamamlayıcı prensiplerdir.]
Diğer pek çok bilim gibi siyasal iktisat da katı bir mantığa dayanan prensiplerden çıkan bir tanımdan yoksundur. Sonucunda genellikle bilimin üzerinde çalışılma sürecinde yanlış anlayışlara ve kesinlik kaybına yol açmıştır. [yanlış anlaşılma ve kesinlik kaybı]
Bilimin en çok ulaşılan ve kesinlik kazanan sonuçlarına göre;
Doğanın kaba fikirleri (“vulgar notions of nature”) ve siyasal iktisadın nesnelerine göre söylmeliyiz k; Sİ bir ülkenin nasıl zenginleşeceğini öğreten ya da öğretmeyi amaçlayan bir bilimdir. [?] Bu bilimi oluşturan fikirler Smith’in değerli çalışmalarıyla bu başlığa ve konuya verdiği emekle desteklenmiştir.
Söz konusu tanımlamaya saygı duyarak; tabii kelimelere dökülmediği için gene de tanımlama demek uygun olursa çünkü buna konu hakkında yüzlerce kez konuşulduktan sonra bir süreç içerisinde soyutlamalar yapıldıkça ulaşılmıştır, bunun varılan sonuca uygun olduğu söylenebilir –içsel tutarlılık- ve bu söz konusu Sİ tanımlamasının aynı anda hem uzak hem da alakalı bilim ve sanat fikirlerini karıştırdığı söylenebilir. [bilim ve sanat fikirleri birbirine karışarak uzak ve yakın tanımlamalar oluşmuştur.]
Bu iki fikirden biri gerçekler içinde dağılır; diğeri temel kuralların. Bilim gerçekler koleksiyonudur; sanatsa bir kurallar bütünüdür, davranışların yönetimidir.
Bilimin dili “bu, budur” ve “bu, bu değildir” derken sanatınki “bunu yap” ve “bunu yapma”dır.
Bilim olayları kavrar ve onun kanunlarını keşfetmeye çalışır, sanat işi sonlandırır veya o işi etkilemeye çalışır.
Bu yüzden Sİ bir bilim sayıldığından [salt] kurallar bütünü olarak görülemez yoksa sadece işe yaramaz bir bütün olurdu.
Pratik kurallar bir şeyler buldurabilme yeteneğine sahip olmalıdır. Mekanik bilimi doğa felsefesinin bir dalı, hareketin kanunlarını ortaya serer ve mekanik güç denilen şeyin özelliklerini ortaya çıkarır.
Platon’un düşüncesine göre sanat eğer bilgilerin ve konuların özelliklerine bağlı olmazsa sanat olamaz; bu olmadan o felsefe değil ”empirisizm” olabilir. Bu nedenle bir ülkenin zenginliğinin artması için kurallar bir bilim değildir, bilimin yalnızca bir sonucudur. Sİ’ın kendisi bir milletin nasıl zengin olacağını emretmez-söylemez/emredemez-söylemez/emretmemelidir-söylememelidir fakat ülkeyi zenginleştirmek isteyen bir kişinin öncelikle bir Sİ olması şarttır.
2. Genellikle bilgilendirilmiş insanların eline geçen ve konuyla ilgili açıklanmış tezlere başlarken kullanılmak üzere masaya yatırılan tanım şu sonuca yol açar;
Si, bize zenginliği düzene sokmada, üretimde, dağıtımda ve tüketimde bilgi veren kanunları gösterir. Bu tanım öncekinde açıkladığımız hatadan yoksundur. Sİ’ın bir sanat olmadığını bir bili olduğunu ve onun doğa kanunları hakkında bilgili olduğunu önemsemez. Olayların nasıl yönlendirilmesi gerektiğini değil, nasıl geliştiğini öğretir ve bir sonuca ulaşır.
Sİ önceden de söylediğimiz gibi bir bilimdir; fakat ev ekonomisi belli prensip ve kuralara indirgenebilineceğinden sanattır. [Sİ bilim, ev ekonomisi sanattır.
Kurallardan ya da ihtiyat gerekliliklerinden oluşur.
Ailenin ihtiyaçlarını sık sık karşılamak üzere kaynak yaratmak
Ve en yüksek oranda fiziksel rahatlık ve zevk sağlamak için.]
“Zenginliğin üretim-dağıtım-tüketimini düzenleyen bilimsel kanunlar” (ama ya zenginlik?)
Zenginlik kavramı süzülen buğulu ilişkilerle çevrilidir ve içerdekilerin dışarıya gösterilmesini engeller.
Zenginlik; insanoğlunun çalışma (emek) olmadan sahip olduğu sayılamaz miktardaki nesneleri hariç, yararlı ve insanlığa uygun her şeydir. (tüm nesneler değil de tüm materyal nesneler olduğu ve uzaklığın amacımıza hizmet etmediği de iddia edilebilir.)
Zenginlik ya da materyal zenginlik ile ilgili karşılaşılması olası tanımsal sorunlar.
Sİ’ı fiziksel bilimlerden ayıran somut (yoksa bağlayan mı?) bağlar, ne zenginliğin tüm çeşitleriyle ilgili gerçeklerle örtüşmektedir ne de birtakım zenginlik çeşitleriyle ilgili gerçeklerle…
Hareketin 3 kanunu ve yer çekimi kanunu insan gözlemlerine dayanan kanunlardır ve bunlar da zenginliklerin ortak olarak üretimi kanunları arasında yer aldıklarından Si’ın bir parçası sayılmalıdırlar.
Kaldıracın özelliklerine bağlı olmayan pek az endüstri kolu vardır ancak bu özellikleri Si’ın gerçekleri arasına koymak pek garip olurdu.
Sİ ve fizik bilimleri arasındaki gerçek uzaklığın nedenleri; konularının doğaları gibi nedenlerden çok daha derindir. Si ve tüm yararlı sanat dallarının gerçekte tek bir ortak yöne sahip oldukları aşikardır ve bu da insanların rahatlarına ve zevklerine hitap etmektedir; fakat gene de bunlar bilginin birbirinden tamamen farklı dallarıdır. [neden?]
3. Eğer insanlığın bilgisinin ulaşılmış olan ya da ulaşılabilir olan tüm alanlarına bakacak olursak, kendisini kısımlara ayırdığını ve bu kısımların birbirine tamamen zıt ve uzak iki grup olduğunu görürüz. Bunlar fizik(sel) bilimler ve psikolojik bilimlerdir. Biri insan aklıyla diğerinin de akıl haricinde her şeyle ilgilenir.
[Fiziksel bilimler x Psikolojik (ya da ahlaki –‘moral’-) bilimler ayrımı neye dayanır?]
Birini insan beyniyle (aklıyla –human mind-) diğerinin de akıl haricinde her şeyle ilgilenmesi gibi nedenlerden dolayıdır.
Mesela siyasal bilimleri ele alalım ya da hukuku; kim bunların fizksel bilimler olduğunu düşünebilirdi ki?
Veya müzik teorisini, resim yapma ya da başka sanat dallarının hem madde [madde?] hem de insan aklıyla ilgili olduğunu söylemek riskini göze alır ki?
[Ben [YZK] alırım;
Madde demek, var olan her şey demektir, madde harekettir. Ya da daha çok karşılıklı etkileşimlerdir. Madde hakkında verilebilecek tek genel tanım budur. Ama ‘genel’ yerine tek ‘kesin’ tanım yapılmak istenir ve bu yolla her var olan ve var olması mümkün olan şeyin varlık nedeninin ortaya çıkarılması istenirse, o zaman yeniden idealizmin ya da mekanikçiliğin neden olacağı yanılsamaların içine girmiş oluruz.]
İnsanoğlunun doğayla tüm ilişkilerinde, insanı doğanın üzerinde ya da onun denetiminde düşünürsek, bu etki 2 nedene dayanır;
Ya hareket eden nesnenin özelliklerine
Ya da nesnenin üzerinde hareket ettiği özelliklere.
Akıl kanunları ve madde kanunları [ide-madde, töz-madde, akıl-madde→ yine mi idealizm?]
Doğaları gereği pek de benzememektedir ve bu nedenle bunları sanki aynı bilgi kolları mensubuymuş gibi birbirine karıştırıp birleştirmek tüm rasyonelliğe zıt düşecektir.
Fizik(sel) bilimler, madde kanunlarıyla (‘laws of matter’) ve madde kanunlarına bağlı kompleks olaylar üzerinden hareket eder.
Akli (mental)ya da psikolojik (ahlaki –moral-) bilimlerse akli kanunlarla (laws of mind) ya da insan aklına bağlı gelişen olaylar üzerinden hareket eder.
Zenginliği üretme kanunları hem Si’ın hem de hemen hemen tüm fizik(sel) bilimlerin konusudur. Bir kısmı akli kanunlara aitken diğerleri Si kanunlarına aittir ve Si sonuçta hepsini bir araya getirip toplar.
Yukarıdakilere bakıldığında şu, Si’ın doğru ve son tanımı gibi görünmektedir.
“İnsan doğasına dayalı olan ve zenginliğin üretimi ve dağıtımını ele alan bilimdir” veya “zenginliğin üretim dağıtımıyla ilgili ahlaki ve psikolojik kanunların oluşturduğu bilimdir.”
-----
Siyasal iktisat, spekülatif siyasi bilimlerin bir dalıdır. Sosyal devlette insanın doğasının değişmesi veya insanın toplum içindeki yaşamı ile ilgilenmiyor. İnsanı sadece zenginlik elde etmek isteyen ve bu amaca ulaşma yöntemlerinin karşılıklı faydasını ölçebilen bir birey olarak algılıyor. İnsanlar zenginliğin peşinde koşuyor. İnsanı diğer duygularından arındırıyor. Sadece zenginliğin peşinde koşma ile ilgili olabilecek duyguları ele alıyor, örneğin çalışmayı sevmeme ve maliyeti olan şeylerden hoşlanmaàbunları hesaplamalarının içine alıyor. Siyasi iktisat insanı sadece zenginliği elde etme ve tüketme ile ilgilendiğini varsayıyor ve sadece bu amaçlar peşinde koşan bireylerin ne tür bir yoldan geçeceğini gösteriyor. İnsanlar zenginliği daha çok zenginliğin üretimi için kullanıyor, mülkiyet kavramını geliştiriyor ve yasalarla bu mülkiyeti güvence altına alıyor, emeğin verimliliğini arttırmak için farklı planlar yapıyor… Bilim bu işlemlerdeki kanunları araştırıyor ve insanın hep daha çok elde etmeyi daha aza tercih ettiğini varsayıyor. Hiçbir siyasi iktisatçı insanların bu şekilde olduğuna inanmıyor ama bilim bu şekilde yürümek zorunda. Bir etkinin birçok nedeni varsa bu nedenlerin ayrı ayrı araştırılması gerekiyor ve yasaları da ayrı şekilde incelenir ve böylece bu etkiyi öngörebilir veya kontrol edebiliriz (çünkü etkinin yasası o etkinin nedenlerinin yasalarının toplamından ibarettir). Siyasi iktisat insanların zenginlikle alakalı davranışları ile ilgileniyor. İnsanların zenginlik elde etme isteklerinin başka hiçbir şey tarafından engellenmediği durumda ne gibi etkiler yaratacağını inceliyor.
Siyasal iktisadı şu şekilde tanımlamak mümkün : ‘Başka bir nesnenin peşinde koşmanın etkilemediği sürece insanlığın zenginlik üretimi için birleşmiş işlemlerin toplumdaki fenomenlerinin kanunlarını inceleyen bilim’.
Bir bilimin tanımı o bilimin felsefi yönteminden, yani araştırmanın hangi yollardan yapılacağı ve gerçeklerine nasıl gelineceği, ayrılamaz.
Tüm bilimlerde farklı görüşler vardır. Sadece gördüklerine inandıkları ile değil aynı zamanda bunu görmelerini sağlayan ışığın nerden geldiği konusunda farklı düşünürler. Bu farklı görüşlerin en yaygın örneği teori ve deneyim arasındaki kavga. Aslında her iki taraf her şeyi teorize ediyor ve her iki tarafta deneyimlere dayanıyor ama aralarında önemli bir fark var: bir grup açık örneklerden yola çıkarak yukarıya doğru genel bir sonuç çıkarıyor, diğer grup ise daha geniş bir deneyimden yola çıkarak genel bir sonuç çıkardıktan sonra aşağıya doğru inerek çeşitli kesin sonuçlara ulaşıyor. Bu yöntemlerden ilki tümevarım yöntemi, ikincisi ise tümevarım ve sonuç çıkarmanın bir karması. İlkine a posteriori, diğerine de a priori yöntemi diyebiliriz. A posteriori yöntemi belirli deneyimlerden yola çıkarak sonuç çıkarır. A priori yöntemi varsayılan hipotezlerden bir sonuç çıkarıyor ve bu yöntem matematik ile değil genel bir mantıkla hareket ediyor. Bu hipotezlerin doğruluğunu kontrol etmek ise bilimin uygulanmasına bırakılmıştır.
Önceden verdiğimiz tanımda iktisat soyut bir bilim olarak tanımlanıyor ve a priori yöntemini kullanıyor. Zorunlu olarak varsayımlardan yola çıkar. Hipotezler üzerine kuruludur. Siyasi iktisat insanı en az emek ile en fazla zenginlik elde etmeye çalışan bir birey olarak kabul eder. Belirli bir şekilde davranarak bir işçinin daha yüksek ücret alabilirse, bir kapitalist daha yüksek kâr elde edebilirse veya bir toprak sahibi daha yüksek rant elde edebilirse bu davranışta bulunacaklarını kabul eder. Yani siyasi iktisat varsayımlardan hareket ediyor. Bu varsayımlar temelsiz olabilir ve dünyaca kabul edilmiş olmayabilir ama sadece soyut olarak gerçek, bazı koşullar altında gerçekler.
A priori yöntemi sosyal bilimlerde gerçek elde etmenin tek yöntemi.
Geometrideki sonuçlar insanların çizebileceği şekillerde tam olarak gerçek olmuyor ama kimse bu sonuçların gereksiz olduğunu iddia etmiyor veya Euclid’in dediklerini boş verip sadece deneyimlere dayanmamız gerektiğini söylemiyor.
İnsanların parasal avantajının bulunduğu davranışları ile ilgilenir iktisatçılar. Tıpatıp aynı olan iki insan olmadığı için sadece bazı koşulları dâhil etmeyerek genel sonuçlar ortaya çıkabilir.
Bu bağlamda a posteriori yönteminin yani kesin deneyimler yönteminin bu bilimlerde anlamlı bir gerçeğe ulaşmak için etkili olmadığını ifade ediyoruz. Ama a priori yönteminin yardımı ile etkin bir şekilde kullanılabilir ve onun vazgeçilmez bir unsuru olabilir.
Ahlaki bilimlerde deney yapmak çok zordur. Bu bilimleri incelerken kendiliğinden olan, hazırlıksız ve kendimizce yönetilmeyen, karmaşık ve bizim açıkça bilmediğimiz koşullarda yer alan ve işlemin büyük bir kısmını gözlemlemediğimiz deneyler içinde sınırlıyız.
Experimentum crucis [kesin deney] çok zor elde edebiliriz.
Etki B ise ve soru A nedeninin bu etkiye yol açıp açmadığı ise, önce A hariç tüm koşulların değiştiği bir deney yaparız ve sonuç yine B çıkarsa o zaman A onun nedenidir. Veya diğer koşulları aynı bırakıp A’yı değiştirir ve B sonucuna ulaşmazsak o zaman B’nin nedeni yine A’dır. Bunlar experimentum crucistir, varsayımı kanıta dönüştürür.
Ama ahlaki bilimlerde sonucu etkileyen birçok koşul olduğu için ve bu koşulları değiştirmek zor olduğundan bu deneyleri yapmak imkânsıza yakındır.
Ticareti sınırlayıcı politikanın nasıl bir etki yaratacağı konusunda nasıl bir kesin deney elde edebiliriz ki? Her şeyiyle aynı ve her konuda aynı politikaları uygulayan iki ülke bulmak ve bunların bir tanesinin sınırlayıcı ticaret uygulaması diğerinin de serbest ticaret uygulaması gerekir. Ama bunu bulmak imkânsızdır.
Spekülatif soyut yöntemi olan a priori yöntemini kullanmaktan başka çare kalmıyor.
Bunu incelerken insanın davranışlarını etkileyen unsurlar aslında insan doğasının kanunları ve insanları hareket etmeye iten dış etkenlerdir ve bunları gözlemlemek kolaydır.
Bu bilimin mükemmel bir soyut bilim olması için etkilerini görmek amacıyla içinde barındırdığı koşulların tüm durumlara ortak olan koşullar olmalı.
Siyasal iktisadın prensiplerinin özel bir duruma uygulanması gerektiğinde bu durumun tüm koşullarını içermesi gerekir. Bu durumlara rahatsızlık veren nedenler deniyor. Buna göre bu durumların tüm detaylarının bilinmemesi ve dikkatimizin başka yöne çevrilebilme olasılığı duruma belirsizlik katıyor.
Bu, siyasal iktisattaki tek belirsizliktir. Bu nedenlerin bilinmesi bilimsel kesinlikten bizi uzaklaştırmıyor. Rahatsızlık veren nedenlerin kendi kanunları var ve rahatsız edilmiş nedenlerinde kendi kanunları var. Rahatsızlık veren nedenlerin kanunlarında rahatsızlığın doğası ve miktarı a priori belirlenebilir. Ve böylece genel etkiye bu nedenlerin etkisi eklenir veya çıkarılır.
Rahatsızlık veren nedenler insanların zenginlik isteğiyle ilgili olabilir ama yeterince genel olmadığı için dâhil edilmiyorlar.
Belirli bir durumun tüm koşullarını bilseydik kesin deneylerden çok az fayda elde ederdik. Nedenler veri olduğundan bütün farklı birleşimleri denemeden sonuçları bilebilirdik. Bu koşulların hepsini çok açık bir şekilde bilseydik peygamber olurduk. Ama koşulları kendi gözlemimizle bulmamız gerekiyor ve karışık durumlarda yapılan gözlemler kusurlu olur. Bu yüzden her zaman etkisi olan tüm koşulların sadece bir bölümünü göz önünde bulundurma riski ile karşı karşıyayız.
Teorimizi doğrularken ulaşabildiğimiz özel durumlara göre oluşacağını düşündüğümüz sonuçlara bakabiliriz. Genelde argümanımızın temelinin yetersiz olduğunu ve dayandığımız verilerin gerçek etkinin sadece bir parçasını ve önemli olmayan bir parçasını oluşturduğunu görüyoruz.
Karışık durumlarda insanlar gözleriyle değil önyargılı fikirleri ile görüyorlar.
Felsefe ruhunu ve aktif hayatın izlemini birleştiren kişi Turgot idi.
Bir siyasi iktisatçı ticari bir olayı anlayamıyorsa, ya bu ülkeyi etkileyen bazı gerçekleri bilmiyor veya bunları biliyorsa bunların etkilerini bilmiyor. Bu ikinci durumda soyut bir sistem olarak sistemi kusurlu ve varsayımların sonuçlarını doğru bir şekilde bulmasını engelliyor.
Pratik filozofun yöntemi iki unsurdan oluşuyor: biri analitik diğeri sentetik. Var olan toplumun durumunu analize etmeli ve bunu yaparken toplumu oluşturan unsurların hiç birini kaybetmemeli. Bu unsurların kanunlarını öğrenmek için bireylerin deneyimlerine başvurduktan sonra sentez yapması gerekiyor; bütün bu etkileri bir araya getirip tek başlarına yol açtıkları sonuçlardan genel bir sonuç çıkarması gerekir.
Ama insanoğlu hiçbir zaman tam bir kesinlikle her şeyi öngöremez.
Bütün bu önlemlere rağmen kısmi görüşlere sahip olmak mümkün ama en azından bunlara karşı en iyi tedbirleri almış oluruz.
Etkiler genellikle birçok etkinin rekabetinden doğar. Bir etkinin üzerinden atladıysak diğer etkilerden yola çıkarak bir mantık yürütebiliriz ama bu çok yanlış olabilir. Varsayımlarımız doğru olur, mantığımız da doğru olur ama sonuç özel durumlarda geçerli olmayabilir. Bu yüzden sonuçlarımızda her zaman küçük bir şüphe vardır.
Saydığımız prensipler genel anlayışa karşı değildir ama genellikle sisin arkasında görülür [yani herkes görmüyor].
İktisatçıların yaptığı hatalar çok büyük bir genellemeden kaynaklanmıyor. Hatası genellikle çok geniş bir iddiada bulunmak yerine yanlış iddiada bulunmaktan kaynaklanır. Çünkü belirli bir sonuç ortaya koyuyor, hâlbuki bu sonuca olan bir eğilimden, bu tarafa belirli bir güç ile giden bir güçten bahsetmesi gerekir. Bir kanun ve bu kanunun istisnası yoktur. İstisna varsa iki tane kanun vardır ve bu kanunlar birbirlerini tamamlar. Sadece sanatta istisna vardır.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Nisan 07, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Okuma Sorumluluğu
11 Nisan 2007 tarihine kadar okumanız gereken metinler şunlardır:
- Compte-Sponville (2000) Felsefeyi Taktimimdir, sf. 55-64 (zorunlu)
- Demir (1992) Bilim Felsefesi, sf. 15-37 (zorunlu)
- Hospers (1998) Bilimsel Bilgi, 1-65 (zorunlu)
- Gordon (2004) İktisadi Mantığa Giriş, sf. 1-16 (zorunlu)
- Wynn ve Wiggins (2001) Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar, sf. 1-41 ve 96-109 (zorunlu değil ama faydalı!)
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cuma, Mart 23, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Kalan Dersler ve Sunuşlar: Taslak Plan
21-22 Mart 2007
İktisadın tanımı ile ilgili son dersler
İktisadın tanımı ile ilgili sunuşlar
28 Mart – 09 Nisan 2007 Ara Sınavlar
11-12 Nisan 2007
Bilimsel Açıklama Nedir?
18 Nisan 2007
Bilimsel Açıklama - İzolasyon
19 Nisan 2007 İMY DERSİ ARA SINAVI
25 Nisan 2007
Bilimsel Açıklama – İzolasyon devam
26 Nisan 2007 Sunuşlar
Smith (04080176 Ahmet İşler)
Malthus (05080458 Neslihan Şen, 05080288 Zübeyde Polatsoy, 05080393 Çınara)
2 Mayıs 2007
Adam Smith ve Görünmez El
3 Mayıs 2007 Sunuşlar
Ricardo Ve Dış Ticaret (05080216 Ayça Kaya, 05080345 Nilay Ünsal, 05080332 Mustafa Tütüncü)
Mill Ve Yöntem (05080161 Derya Eryılmaz, 05080007 Sıla Akçay)
9 Mayıs 2007
Marjinalizm (Evrim ve İktisat)
10 Mayıs 2007 Sunuşlar
Marx (05080214 Yusuf Kavak, 05080355 Özgül Yıldızer)
Marshall Ve Marjinalist Zeka (05080025 Özge Arıca, 05080187 Seda Hasdemir,
Didem Yüce, 04080222 Gamze Kutsal)
16 Mayıs 2007
Kurumsal İktisat
17 Mayıs 2007 Sunuşlar
Kurumsal İktisat (05080177 Gamze Güldoğan, 05080329 Ramazan Turan)
Keynes Ve Parasalcı Görüş (05080240 Nur Koyutürk, 05080047 Bersu Bahtiyar)
Kamu Tercihi Okulu (01080367 Tymur Emirov, 02080374 Batyr)
18 Mayıs 2007 Final Sınavları Başlıyor!
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazartesi, Mart 19, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Bugüne kadar neler yaptık? Haftaya neler olacak?
İMY dersinde bugüne kadar iktisadın tanımı ile ilgili görüşleri işledik ve sonunda iktisada giriş kitaplarında anılan Robbins'in tanımına geldik. Buna ek olarak akademik metin yazma kurallarını ele aldık. Haftaya, yani 21-22 Mart 2007 tarihlerinde işleyeceğimiz derslerde iktisadın tanımı ile ilgili maceramızı sonlandıracağız. Bu bağlamda haftaya Yusuf, Gamze, Tymur ve Ramazan, sırasıyla J.S. Mill, Marshall, Davenport ve Robbins'in iktisat tanımları ile ilgili sunuşlar yapacaklar. Eğer zaman kalırsa Mustafa da Malthus ile ilgili bir sunuş yapacak.
21-22 Mart 2007 tarihindeki derslere gelmeden önce Bucholz'dan 3. bölümün (sf. 71 - 100) Malthus bölümünün okunması gerekiyor. (dikkat: Quiz tehlikesi!) Ayrıca, bu derslere gelmeden önce sunuş yapacak arkadaşlarınızın gönderdiği sunu dosyalarına da bakmanızda fayda var.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Mart 17, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
John Elliot Cairnes ve İktisadın Tanımı
Aşağıda Neslihan Şen’in İktisatta Modeller ve Yöntem dersinde Bay John Eliot Cairnes’in İktisat tanımı ile ilgili yaptığı sunuşun metni yer almaktadır. Bu sunuş The Character and Logical Method of Political Economy’nin birinci ve altıncı bölümlerinin bir özeti niteliğindedir.
John Elliot Cairnes (1824-1875) The Character and Logical Method of Political Economy London: Macmillan and Co. Second and enlarged edition: 1875. (First published: 1861.) Online: http://www.econlib.org/library/Cairnes/crnPE.html
John Eliot Cairness’in iktisadın tanımı ile ilgili düşünceleri bu kitabın giriş bölümünde ve 6. bölümünde bulunabilir.
JOHN ELLIOT CAIRNES – İKTİSAT TANIMI
Neslihan ŞEN
Birçok kişi ortaya çıktığından beri iktisadı tanımlamaya çalıştı. Ama derste de gördüğümüz gibi bu konuda çok farklı görüşler var ve herkes iktisadı değişik şekilde tanımlıyor. Kimilerine göre zenginliğin bilimi, kimilerine göre ise insanın aşağılık tarafının bilimi. Ben size John Elliot Cairnes’in görüşünü sunacağım. İrlandalı bir iktisatçı olan Cairnes 1823-1875 yılları arasında yaşadı ve klasik iktisatçıların sonuncusu olarak görülüyor. 1875’te ikinci baskısı çıkan ‘The Character and Logical Method of Political Economy’, yani ‘Siyasi İktisadın Niteliği ve Mantıksal Yöntemi’ adlı kitabında iktisadı tanımlamaya çalışıyor. Bu bağlamda önce iktisadın bir bilim olduğunu, sonra iktisadın konusunun ne olduğu son olarak da iktisat dilini yani terminolojisini size sunacağım.
Sorumuz ‘iktisat nedir?’. Cairnes buna ‘iktisat bir bilimdir’ diye cevap veriyor. Astronomi, dinamik, kimya ve fizyoloji gibi bir bilimdir iktisat. Ama matematik ve fizik gibi hızlı gelişmesini beklemek yanlış olur. İktisat, belli bir amaca ulaşmak için değil, sadece açıklamak için vardır. İsteklerin ne gibi sonuçlar çıkarabileceği hakkında bilgi verir, iktisat alanındaki davranışlarımızın ne tür etkiler yaratacağını söyler. Ama hiçbir şekilde bu sonuç ve etkilerin iyi olup olmadığı hakkında bir fikir üretmez. İktisat bu olguları sadece açıkladığı için bir bilimdir. Bazılarına göre iktisat bilimi işini yapmıştır ve artık sadece tarihi açıdan ele alınmalıdır. Ama tam tersine, iktisat, işi hiç bitmeyecek bilimler arasında yer alıyor. İktisat insanların davranışlarından yola çıktığı için, insanlar ilerlemeye devam ettikçe iktisat için çözülmesi gereken yeni sorunlar ortaya çıkıyor. Buna örnek olarak, ticaretin gelişmesiyle beraber para ve kredideki tartışmalara bakabiliriz. İlerleyen bir toplumun değişen ihtiyaçlarının iktisatçılar için yeni sorunlar doğurduğunu ve yeni ekonomik doktrinlerin geliştirilmesini gerekli kıldığını görebiliriz. Aslında iktisat özellikle işçi sınıfının uyması gereken kurallar ve emir yağdıran bir sistem şeklinde karşımıza çıkıyor. Bu yüzden iktisadın bir bilim olduğu konusunda ısrar etmek gerekiyor! Sadece bu şekilde gösterildiğinde pratik reformlara karşı gerçek duruşu ve insanlara karşı duruşu anlaşılır ve böylece toplumda iktisada karşı körüklenmiş olan önyargılar aşılabilir. İktisat, sosyal ve sanayi alanlarındaki sistemlerden farklıdır. Ne laissez-faire, bırakınız yapsınlar ne de komünizmle, ne serbest sözleşme ne de yönetmekle ilgisi vardır. Sistemlerden ayrı bir yerde duruyor ve hepsinin arasında tarafsız kalıyor. Cairnes, bunu söylerken, Comte’un düşüncelerine karşı geliyor. Comte, politika, hukuk, din, eğitim, sanat ve iktisadın birbirinden ayrı şekilde incelenemeyeceğini, yani bütün bu disiplinlerin birbirine bağlı olduğunu söylüyordu. Ama Cairnes aynı fikirde değil çünkü ona göre bu disiplinler insanların farklı yönleriyle ilgilendiği için birbirinden bağımsızdır.
Peki, iktisadın konusu nedir? Buna da Cairnes ‘iktisadın konusu zenginliktir’ diye cevap veriyor. Bunu söylerken zenginliğin bilimsel bir şekilde ele alınabilmesinin mümkün olduğunu varsayıyor. Zenginliğin üretimi ve dağıtımı belli kurallara uyar ve bu kuralları bilmek istenilen bir şeydir ve ayrıca da yararlıdır. Bu kurallar dikkatli ve sistematik bir soruşturma ile elde edilir ve hiçbir şekilde din ve ahlak duygularına karşı değildir. İktisadın açıkladığı kurallar aslında zenginlik fenomeninin kanunlarıdır. Bu fenomenler zenginliğin olguları, yani üretim, değişim ve fiyat; ve dağıtım sırasında zenginliğin farklı biçimleri, mesela ücret, kar, rant ve faizdir. Bunların kanunları ise kendi aralarında ve sonuçlarıyla aralarındaki ilişkilerdir. Bu kanunların sergilenmesi iktisat bilimi sayesinde oluyor. Bu kanunları bilmenin yararı tüm bilimsel bilgilerin bilinmesinin yararı ile aynıdır. İktisadi durumlar karşısındaki gücümüzü ve istediğimizi elde etme yollarını gösterir. Böylece insan doğanın kanunlarına uyarak onun hâkimi olur. İktisat, ekonomik sorunların çözülmesine yardımcı oluyorsa başarılıdır. Ticaretin hızlı ve kapsamlı biçimde gelişmesi ve serbest ticaretin ortaya çıkması iktisadın başarıları arasında gösterilebilir. Ücretler, kârlar ve rantlar iktisatta yer buluyorsa, bunun nedeni bugünkü toplumda zenginliğin bu şekilde yer almasıdır.
Cairnes’in değindiği önemli bir konu da iktisadın dili ve tanımlanması. Zenginliğin üretimi ve dağılımı hakkındaki kanunları ilk araştıranlar bu konudaki olgu ve nesnelerin nasıl birleşip bir sonuca ulaşacağını bilmiyordu. Bu yüzden o zamanlar en uygun görülen düzenlemeyi kabul ettiler, bu da halkın içinde en yaygın olandı. Teknik terimler günlük hayattaki dilden alındığı için yanlış anlaşılabiliyordu. Ama araştırmalar ilerledikçe ve iktisadi ilişkiler ortaya çıktıkça, yeni düzenlemelerin yapılması ve iktisat dilinin değiştirilmesi gerekli oldu. Böylece iktisadi terimler halkın kullandığı şekilden ayrılarak bazen daha dar bazen daha geniş anlamlar almaya başladı. Bundan anlaşılacağı gibi, araştırmanın başında her şeyi tanımlamak yanlış olur çünkü tanımlar zamanla değişiyor. Turgot, Smith ve Ricardo gibi yazarlar çok az sayıda tanım yapmıştır. Ama iktisat hakkındaki bilgiler ilerledikçe bu bilime aşamalı bir terminoloji dâhil etmek mümkündür. Bu terminolojinin iki yararı vardır: gelişmenin vardığı noktayı gösterir ve bunu daha ileri taşımak için çalışanlara genel bir çerçeve hazırlar. Terminolojide bulunan kesin bölünmeler gerçek hayatta bulunmuyor. Terminolojiyi yaparken bu bölünmelerin aslında kurgu olduğunu unutmamak gerekir. İnsan beyni doğayı bir bütün olarak kavrayamadığı için bu bölünmeler gereklidirler. Terminoloji bir kurgudur ama gerçeklere dayanan bir kurgudur. Buradaki kurgu bu olguların gerçek hayatta böyle özelliklerin olmadığı anlamına gelmiyor, ama bu özelliklere sahip olan nesnelerin gerçek hayatta açık bir şekilde görülmediği anlamına geliyor. Tanımlamanın diğer bir unsuru adlandırmadır. Terminolojideki terimler mümkün olduğu kadar somut nesnelerin doğasını hatırlatacak biçimde olmalı. Bu terimlere olabildiğince anlam yüklenmesi gerekiyor. (mill). Ancak kimyadaki gibi kesin bir terminolojiyi iktisatta bulmak zordur. İktisat terimleri belirsizdir ve kesin değildir ve en önemli terimlerin doğru sınırlandırılması çok zor. Bunun iki çaresi var. İlk olarak terminolojinin izin verdiği kadar bu terimleri günlük hayattaki anlamlarına yakın tutmak. Ama terminolojiden asla uzaklaşmamalı, yoksa böyle bir terminoloji yapmak gereksiz olur. Gerektiği zaman günlük hayattaki anlamından kurtulması gerekir. Bu ‘kötülüğe’ karşı ikinci çare önemli terimlerin çok açık ve net bir şekilde tanımlanmasıdır. İktisadi anlamı günlük hayattakinden farklı olan bir terim için aradaki farkların açıkça belirtilmesi gerekir.
Özetle,
1) İktisadı tanımlamak için ilk olarak zenginlik fenomenini açıklayan nesne ve olguların günlük hayattaki anlamlarından farklarının açıkça ortaya koyulması gerekiyor.
2) Bununla beraber iktisadi terimlerin günlük hayattaki anlamlarına yakın olmaları gerekir.
3) İktisat bilimindeki tanımlamalar iktisadi bilgilerin ilerlemesiyle gözden geçirilmeye ve değişikliğe açık olmalıdır. Bu yüzden tanımlamalar katı değildir ve ilerleyen tanımlardır.
Sonuç olarak Cairnes’e göre iktisadın en önemli özelliği bir bilim olmasıdır. Bunu hep aklımızda tutmamız gerekiyor. İktisat sadece zenginlik fenomenindeki ilişkileri açıklıyor ama uyulması gereken kurallar koymuyor. İktisadın en büyük sorunlarından biri kullandığı terimlerdir. Günlük hayattaki terimlerden geldikleri için anlamları konusunda bazen belirsizlik doğuyor ama bunları en aza indirmenin yolları var.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mart 15, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
22, 23, 28 Şubat ve 1Mart'ta yapılan dersler
22, 23, 28 Şubat ve 1Mart'ta yapılan derslerde ilk önce iktisat hakkında doğru bildiğimiz her şeyin aslında tartışmaya açık olduğunu vurgulamaya çalıştık. Bu bağlamda, iktisatçıların iktisadı tanımlamak konusundaki çabalarını ve bu konudaki tartışmalarını ele alarak iktisadın doğası, konusu ve sınırları hakkındaki fikirlerimizi zenginleştirmeye çalıştık. Bu dersler sırasında iktisadın konusunu zenginlik / maddi zenginlik / refah / maddi refah / zenginlik peşinde koşan insanlar / mutluluk peşinde koşan insanlar / her ne peşinde koşarlarsa koşsunlar maksimizasyon yapan insanlar / vb. olarak tanımlayan iktisatçılarla karşılaştık. İktisadı ulusların zenginleşmesinin yollarını araştıran faydalı bir bilim olarak görenlerin yanında, aşağılık duygularla ilgilenen ahlaksız bir bilim olarak tanımlayanları da gördük. Ayrıca iktisadın konusunu tanımlama ve sınırlama ile ilgili problemlerin aslında iktisadın yöntemiyle, ayrı bir bilim olarak kabul edilip edilemeyeceği ve kullandığı aletler ile de ilgili olduğunu vurguladık... Bir sürü iktisatçı ismi öğrendik/unuttuk, merkantilistlerle de marjinalistlerle de konuştuk. Hedonistleri ve "Para Aşkı"nı bile ele aldık ama hala tatmin edici bir iktisat tanımına ulaşamadık.
Haftaya iktisatçıların iktisadın tanımı ile mücadeleri konusundaki konuşmalarımız arkdaşlarımızın da katkılarıyla devam edecek. Haftaya, Yusuf, John Stuart Mill'in; Ramazan, Lionel Robins'in, Tymur, Davenport'un, Gamze, Marshall'ın, Neslihan da Cairnes'in iktisat tanımları hakkında birer sunuş yapacaklar. Biz de böylece iktisadın tanımı ile ilgili araştırmamıza bir süreliğine nokta koyacağız.
Bu araştırma sonucunda iktisadın doğasıyla ilgili sorularımızı bir kez daha vurguladıktan sonra, kısa bir süreliğine akademik metin yazma kuralları ve araştırma yöntemleriyle ile ilgileceğiz. İktisatla ilgili sorularımızı cevaplamak konusunda daha fazla yol almadan önce bu kural ve yöntemleri gündeme getirmemizin iyi bir nedeni var: Bundan sonra hazırlayacağınız ödevler ve yapacağınız sunuşlarda bu kurallara uymanız ve hazırlanırken araştırma yöntemlerinden faydalanmanız beklenecek. Bu kurallar ve yöntemler konusundaki dersleri tamamladıktan sonra iktisatla ilgili sorularımıza daha geniş bir pencereden bakmak amacıyla biraz bilim felsefesi öğreneceğiz. Bir sonraki aşamada ise felsefenin bu en heyecanlı dalı hakkında öğrendiklerimizi kullanarak iktisadın doğası, niteliği ve iktisattaki açıklama biçimleri konusunda yepyeni araştırmalara garkolacağız. Gelecekteki araştırmalarımızın konusunu "görünmez el", "paranın ortaya çıkışı", "rasyonalite", "şehirlerdeki etnik bölünme", "evrimci iktisat" ve "kurumcu iktisat" gibi renkli konular oluşturacak.
Okuma sorumluluğunuzda olan kitap ve kitap bölümlerini de not ederek, ders günlüğümüzün bu sayısını kapatalım:
7 Mart Çarşamba günkü dersimize gelmeden önce,
Adam Smith'in Ulusların Zenginliği adlı klasik eserinin 1. kitabından ilk dört bölümü, 4. kitabından ise ilk iki bölümü okumanız gerekiyor. 4. kitabın ilk iki bölümü biraz sıkıcı ve karışık gelebilir. Bu bölümleri okurken dikkat etmeniz gereken tek şey Adam Smith'in "görünmez el" ifadesini hangi bağlamda kullandığıdır Diğer ayrıntılara dikkat etmeniz beklenmiyor.
Yine 7 Mart Çarşamba günkü dersimize gelmeden önce,
Buchollz'un Ölü İktisatçılardan Yeni Fikirler adlı eserinin ilk 70 sayfasını okumanız gerekiyor. Bu kısmı okurken, özellikle, Buchollz'un Adam Smith'in hangi fikirlerine önem verdiğine dikkat edin ve mümkünse Ulusların Zenginliği'nden okuduğunuz bölümlerle ilişkilendirmeye çalışın. (Buchollz'un Adam Smith'le ilgili olarak bahsettiği bir çalışma Hayek'in "İktisat ve Bilgi" adlı makalesidir. Bu makaleyi ilerleyen haftalarda Adam Smith'in "görünmez el"inden bahsederken okuyacaksınız.)
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mart 01, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Principles of economics, translated
İktisadın ilkelerinin meali (video): http://www.youtube.com/watch?v=VVp8UGjECt4
Videoyu seyrettikten sonra Mankiw'in ilkeleriyle ilgili şu makaleye de bir göz atın: http://www.improb.com/airchives/paperair/volume9/v9i2/mankiw.html
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mart 01, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
İktisadın tanımı ile ilgili bir kaynakça
İktisadın tanımı ile ilgili bir kaynakçayı şu adreste bulabilirsiniz: http://docs.google.com/Doc?id=dg2jv7xx_2dg48fn
İMY dersi için bu konuda ödev/sunuş hazırlayacak arkadaşlar bu dökümandan faydalanabilirler.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Şubat 24, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Tanıtım Dersi
15 Şubat 2007 Perşembe günü yapılan derste İktisatta Modeller ve Yöntem dersi öğrencilere tanıtıldı. Dersin işleniş biçimi ile ilgili bilgiler verildi ve haftaya ders planındaki konuları ele almaya başlayacağımız söylendi.
Ders tanıtım broşürü için buraya tıklayınız.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Şubat 15, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
İlk Ders ve E-tartışma Grubu
İlk ders 15.02.2007 Perşembe günü 11:30’da Z-05 no.’lu derslikte yapılacaktır.
AÜSBF 2 İktisat sınıfına verilecek olan İMY dersini alacak bütün öğrencilerin, 28 Şubat 2007'ye dek, sbf-imy isimli elektronik tartışma platformuna üyelik başvurusu yapmaları gerekmektedir.
sbf-imy grubuna üyelik başvurunuzun kabul edilebilmesi icin, başvuru sırasında "nickname"inizi (Türkçe karakter kullanarak)
"Numara İsim Soyadı"
formatına uygun bir biçimde (isim ve soyadınızın sadece ilk harfleri büyük ve eksiksiz olarak ve numara, isim ve soyadınızı birbirine bitiştirmeden!) yazarak başvuru yapmış olmanız gerekmektedir.
Örnek: 03080123 Şevki Çalışkan
Dikkat: Başvuru sırasında belirttiğiniz numara ve isim-soyadı bilgileriniz resmî sınıf listesindekilerle uyuşmuyorsa veya başvurunuz yukarıdaki kurallara uygun yapılmadıysa üyelik başvurunuz reddedilecektir. Bu durumda, doğru "nickname" ile yeniden başvuru yapmanız gerekecektir.
İMY e-tartışma grubuna üyelik konusunda yardım için İktisadi Büyüme e-tartışma grubuna üyelik için hazırlanan yardım dökmanına bakabilirsiniz. Yardım için burayı tıklayınız (not: bu dökümandaki http://groups.google.com/group/ib-ikt309 adresi yerine http://groups.google.com/group/sbf-imy/ adresini kullanacaksınız.).
Posted by N. Emrah AYDINONAT Çarşamba, Şubat 14, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
İktisatta Modeller ve Yöntem Dersi 2007
2006-2007 eğitim ve öğretim yılı bahar yarı-yılında açılacak İktisatta Modeller ve Yöntem (İMY) Dersi programı aşağıdaki gibidir:
Çarşamba (Z-05)
10:30 - 11-20
11-30 - 12:20
Perşembe (Z-05)
11:30 - 12:20
Ders hakkında bilgi edinmek isteyenler bu ders günlüğünü ve ders tanıtım broşürünü inceleyebilir.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Ocak 18, 2007
Etiketler: İktisatta Yöntem
Final Sınavı!
Tüm ilgililerin dikkatine!
Final Sınavımız 17.06.2006 Cumartesi günü yapılacaktır.
Sınava çalışma stratejisi
Aşağıda sınav sorumluluğunda olan konu başlıkları listelenmiştir. Yerinizde olsam, sınava çalışırken her başlıkla ilgili okumaları yaparken konu ile ilgili önemli noktaları not alır ve konular arasındaki ilişkiler hakkında düşünürdüm. Buna ek olarak her okumayı yaparken, ara sınavdan önce ele aldığımız bilim felsefesi ile ilgili konuları aklımda tutar, ilgili konuya bir de yöntemsel açıdan bakmaya çalışırdım.
Derste ele aldığımız konular ve yapılan sunuşlar dışında aşağıdaki okumalar da sınav sorumluluğunuzdadır:
** Buchholz (2005: 1- 342)
** Hospers (1988: 4. Bölüm, tamamı)
** Demir (1992: 15 - 37)
** van Den Berg (2000: Malthus)
** Kurugman & Obsfeld (2000: Ricardo Modeli)
** Demir (1996: 20-34, 64: 78, 127-151, 202-226)
** Aktan (12-20) Keynesyen İktisat
** Aktan (21 - 49) Keynesyen İktisat Okulunun Eleştirisi
** Aktan (165-189) Monetarizm ve Rasyonel Beklentiler Teorisi
** Aktan, “Virginia Politik İktisat Okulu”, http://www.canaktan.org/ekonomi/iktisat-okullari/okullar/virgina.htm (not: Bu makaledeki Kamu Tercihi Teorisi ile ilgili bölümden sorumlusunuz. Bu konu derste yapılan sunuşta arkadaşlarınızca anlatılmıştı…)
Sınavın ilk sorusu:
Sınava gelirken IMY dersi için hazırladığınız ödevi getireceksiniz. Bu ödev sınavdaki birinci sorunun yerine geçecek ve yaklaşık 40 puan değerinde olacak. (Grup olarak ödev yapanlar için uyarı: Her öğrenci sınav kağıdına ödevini eklemek zorundadır. Bu sebeple grubun her üyesi elinde ödevin bir kopyasını bulundurmak ve kağıdına eklemek zorundadır.)
Ödev nasıl değerlendirilecek:
Ödevinizi hazırlarken akademik metin yazma kurallarına uymalısınız. Ödevi değerlendirirken, içerik %50, akademik metin yazma kurallarına uygunluk %50 önem taşımaktadır. Yani içeriği çok kötü olan ama akademik metin yazma kurallarına uyan bir ödev 40 üzerinden 20 puan alırken; içeriği mükemmel olmasına rağmen akademik metin yazma kurallarına uymayan bir ödev de 20 puan olacaktır. Bu sebeple sizlere dersin başında dağıtmış olduğum "nasıl ödev yazılır" başlıklı metni dikkatlice okuyarak ödevinizi oradaki kurallara uygun bir şekilde hazırlamalısınız.
Sınavda beklediklerim:
(1) Okuduğunuz ve benim derslerde anlattığım şeyleri ezberlemenizi değil, konuların mantığını ve özünü kavramanızı bekliyorum. Sorulara cevap verirken konuyu bildiğinizi sergilemeye özen gösterin, “hoca nasıl olsa benim cevabı bildiğimi anlar” diye düşünerek cevabı geçiştirmeyin. Değerlendirmeyi sadece sınav kağıdında yazanlara bakarak yapıyorum.
Sınavda soru konusu olması beklenen başlıklar şunlar:
(2) D-N modeli ve eleştirileri
(3) İzolasyon, çeşitleri ve iktisatta kullanımı
(4) Tümevarım problemi
(5) Gerçeğe uygunluk derecesi
(6) Bilimsel olan ile bilimsel olmayan arasında nasıl ayrım yapabiliriz? (ipucu: Astroloji neden bilim değildir?) Bu konudaki farklı görüşler neler? (ipucu: doğrulama, yanlışlama vb.)
(7) Malthus'un büyüme ve Ricardo'nun dış ticaret modellerinin yöntemsel analizi (izolasyon ve soyutlamaları)
(7) Adam Smith ve Görünmez El
(8) Görünmez el ve amaçlanmayan sonuçlar
(9) Görünmez el’in farklı yorumları ve Smith’in yorumu ile ilişkisi (Neo-klasik, Avusturya, Evrimci…)
(10) Schelling’in Etnik Gruplar Arası ayrışma modeli ve yöntemsel analizi (Varsayımları neler? Bu modeli nasıl eleştirebiliriz? Bu modelin katkısı nedir?)
(11) “Statik iktisadi analizin ardında dinamik nedensel bir hikaye vardır” önermesini tartışınız. (ipucu: Brezilya’da kahve fiyatı…)
(12) Menger’in paranın ortaya çıkışı ile ilgili açıklaması
(13) Anti-Marjinalistler ve marjinalist savunma
(14) Yerleşik iktisadın eleştirisi (özellikle rasyonellik varsayımı hakkındaki eleştiriler) ve kurumsal iktisat ile ilişkisi
(15) Gerçek dünyada, çoğu zaman, birden çok denge noktası olması neden kurumsal faktörlerin iktisadi analize dahil edilmesini gerektirir?
(16) Tversky ve Kahneman’ın rasyonellik ile ilgili eleştirisi
(17) “İktisat bireylerin nasıl karar verdiklerini açıklar” önermesini bu derste öğrendiğiniz kavramlar (açıklama, nedensel mekanizmalar, izolasyon vb.) ışığında tartışınız.
(18) Keynes’in klasik iktisadi düşünceye eleştirisi (okuma: Aktan (21 - 49))
(19) Kurumcu İktisat Metodolojisinin Özellikleri (Demir 1996: 137-150)
(20) İşlem Maliyeti İktisadı (Demir 1996: 211 - 225)
(21) Mill, vergileme ve eğitim (Buchollz 2005: 144 - 150)
(22) Marshall’ın kademeli yaklaşımı, iktisadi zaman ve marjinalist tüketici (Buchollz 2005: 202-216)
(23) Yeni kurumsalcılar ve hukuk iktisadı (Buchollz 2005: 244 - 254)
(24) Kamu Tercihi Teorisi’nin varsayımları ve Keynesyen yaklaşımdan farkı (Buchollz 2005: 311-342 ve Aktan, http://www.canaktan.org/ekonomi/iktisat-okullari/okullar/virgina.htm)
Sınava yukarıda bahsettiğim konuları bilerek gelmeniz hepimiz için faydalı olacaktır.
(25) Soruları cevaplamadan önce iyice düşünüp, yazacaklarınızı önceden tasarlarsanız; doğru olsa da ilgisiz şeyler yazmanın size puan getirmeyeceğini aklınızdan çıkarmazsanız; sınavda başarılı olma şansınız artar.
IMY sınavında ve diğer tüm sınavlarınızda hepinize başarılar diliyorum.
Sınav dönemi boyunca kendinizi çok yormayın, iyi beslenin, yeterli miktarda su tüketin ve uykunuzu almaya özen gösterin.
Sevgiler,
NEA
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Haziran 17, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
24-25 Mayıs Tarihlerinde yapılacak dersler
24 Mayıs Çarş. günü için okuma sorumluluğu aşağıdaki gibidir:
Buchholz (2005: 261 - 308) Keynes ve Parasalcı Mücadele (ZORUNLU OKUMA)
Buchholz (2005: 243 – 365) Rasyonel Bekleyişler Teorisi
Demir (1996: 20 - 29) Keynesyen İktisat (ZORUNLU OKUMA)
Demir (1996: 30 - 34) Parasalcı İktisat (ZORUNLU OKUMA)
Aktan (12-20) Keynesyen İktisat (ZORUNLU OKUMA)
Aktan (21-52) Keynesyen İktisat Okulunun Eleştirisi
Aktan (165-189) Monetarizm ve Rasyonel Beklentiler Teorisi (ZORUNLU OKUMA)
25 Mayıs Perş. günü şu sunuşlar yapılacak:
Keynes Ve Parasalcı Görüş (25.05.06)
04080063 Ahmet Bodur
04080290 Gülden Seyrekbasan
04080337 Bekir Can Uslu
04080345 Sami Cihan Ünal
Kamu Tercihi Okulu (25.05.06)
03080314 Emre Güneş
04080168 Mustafa Hasdemir
04080251 Alper Özdemir
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mayıs 11, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
17-18 Mayıs Tarihlerinde Yapılacak Dersler
17 Mayıs Çarş. günkü ders için okuma sorumluluğu aşağıdaki gibidir.
Buchholz (2005: 227 - 263) Eski ve Yeni Kurumsalcılar (ZORUNLU OKUMA)
Demir (1996: 64: 78) Bir Eleştiri İktisadı Olarak Kurumcu İktisat (ZORUNLU OKUMA)
Demir (1996: 78 - 88) Eski Kurumcu İktisat
Demir (1996: 88 - 103) Veblen
Demir (1996: 103 - 127) Commons
Demir (1996: 127 - 151) Kurumcu İktisat Metodolojisi (ZORUNLU OKUMA)
Demir (1996: 202 - 210) Yeni Kurumcu İktisat: Kurumcu Sentez (ZORUNLU OKUMA)
Demir (1996: 210 - 226) İşlem Maliyeti İktisadı (ZORUNLU OKUMA)
Aktan ve Vural (2006) Eski Kurumsal İktisat - Yeni Kurumsal İktisat
18 Mayıs Perş. günü şu sunuşlar yapılacak:
Kurumsal İktisat (18.05.06)
(Eski Kurumsal İktisat)
04080136 Begüm Ertunç
(Yeni Kurumsal İktisat)
04080326 Hüsne Seda Tunusluoğlu
04080130 Cansu Ergönül
04080177 Orhan İşler
10.05.2006 tarihinde bir küçük bir sınav yaptım. Yine yapabilirim! (Dikkat: Quiz Tehlikesi)
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mayıs 11, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
3-4 Mayıs Günleri Yapılacak Dersler
3 Mayıs Çarş. günkü derse gelmeden önce, Buchholz (2005: 129 - 157)'dan "J.S.Mill ve Fırtınalı Beyni" adlı bölümü okumanız gerekiyor. (Dikkat: Quiz Tehlikesi!)
Çarş. günü dersimize ara sınavlar öncesinde kaldığımız yerden devam edeceğiz. Konumuz şu olacak: Bazı şehirlerde farklı etnik grupların farklı bölgelerde yaşamasını bir iktisatçı gözüyle nasıl açıklarız?
4 Mayıs Perş. günkü derste iki sunuş yapılacak:
Yeni Malthusçular Ve Küresel Ekonomi
03080332 Muratcan Bostancı
04080362 İrem Yendi
04080279 Cansu Sağ
04080009 Özlem Akgül
Mill Ve Yöntem
04080013 Şeyma Akman
04080022 Esra Alpdoğan
03080354 Aslı Özgür Aktay
Sunuş yapacak arkadaşlarınız hazırladıkları ödevi 3 Mayıs Çarş. günü e-posta grubumuza gönderecekler. Lütfen, Perş. günkü derse gelmeden önce arkadaşlarınızın hazırladığı ödevleri okuyun.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Nisan 29, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Dersi takip ediyor musunuz?
Ara Sınava kadar 2 quiz ve 2 yoklama yaptık. Bu sınav ve yoklamalar ışığında sizlere birer devam notu verdim ve bu notları size e-postaladım.
Devam notu 4 puan üzerinden değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, notlarınız şu anlamlara gelmektedir:
4: Dersi takip ediyor. [Süper]
3: Dersi takip ediyor ama arada kaçamakları oluyor. [Güzel]
2: Dersi takip etmesi çeşitli etmenlere bağlı. [İyi, ama neden daha iyi olmasın?]
1: Quiz ve yoklamaların çoğunu ıskalamış. [Derse biraz daha sık gelse harika olur]
0: Dersi ıskalamış! [Derslerimize katılırsa mutlu oluruz]
Bu devam notunu (şimdilik) sadece sizi bilgilendirmek için verdim. Devam notu düşük olduğu halde dersi takip ettiğini bildiğim arkadaşlarımız var. Onlar endişelenmesinler ve dersi takip etmeye devam etsinler. Dersi takip etmeyen arkadaşlar ise, eğer bu dersten geçmek istiyorlarsa, endişelenmeye başlasalar iyi olur. Final sınavına kadar devam notunuzu iyileştirmenizin hepimiz için faydalı olacağını buradan hatırlatmak isterim.
Son bir not da dersi dışarıdan takip eden arkadaşlarımız için: Onların devam notları 3 üzerinden değerlendirilmiştir (dersleri çakıştığı için ilk quizi kaçırdılar) ve aldıkları notlar şu anlama gelmektedir:
3: Dönem başında ifade ettiği gibi dersi takip ediyor. [Süper]
2: Dersi takip etmeye gayret gösteriyor. [Güzel]
1: Dersi aksatmaya meyilli. [İyi gibi]
0: Dönem başında dersi takip etmek ve dersin tüm sorumluluklarını yerine getirmek istediğini söylediği halde, sadece, bazen, canı isteyince, derse geliyor. [Yorum yok!]
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazartesi, Nisan 10, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Ara Sınav
IMY dersinin ara sınavı 26.04.06 tarihinde saat 11:30'da K.Anfi'de yapılacaktır. Bu sınavla ilgili gerekli bilgileri derste verdim. Ama o dersleri kaçıran arkadaşlarımız için bazı şeyleri bir kez daha tekrarlamakta fayda var.
Sınvada sorumlu olacağınız okumalar şunlar:
** Buchholz (2005: 1- 157)
** Hospers (1988: 4. Bölüm, tamamı)
** Tezel (2003: 151 - 155)
** Demir (1992: 15 - 37)
** van Den Berg (2000: Malthus) (Bu İngilizce metin derste anlatıldı, İngilizcesi zayıf olanlar ders notlarına başvursun...)
** Kurugman & Obsfeld (2000: Ricardo Modeli) (Bu İngilizce metnin Türkçesi'ni e-posta yoluyla göndermiştim. İngilizcesi zayıf olanlar Türkçe'sine başvursun...)
** Ricardo, D. (1817 [1997]: 115 - 132)
Sınavın ilk sorusu:
Bunlara ek olarak sınava gelirken Rosenberg (2000: 18 - 45) 'in bir özetini getireceksiniz. Bu özet sınavdaki birinci sorunun yerine geçecek ve yaklaşık 20 puan değerinde olacak.
Sınavda beklediklerim:
(1) Okuduğunuz ve benim derslerde anlattığım şeyleri ezberlemenizi değil, konuların mantığını ve özünü kavramanızı bekliyorum. Bu sebeple, bir şeyleri ezberlemenizi gerektirecek ya da çok fazla ayrıntıyı hatırlamanızı gerektiren sorular sormamaya özen göstereceğim.
Sınava gelirken;
(2) D-N modelinin ne olduğunu, hangi amaçlarla ortaya konduğunu ve bu modele yöneltilen eleştirilerin neler olduğunu öğrendiğinizden;
(3) İzolasyon kavramını kavradığınızdan ve bunu en az bir iktisadi modeli örnek vererek anlatabileceğinizden (örn. Malthus'un büyüme modeli, Ricardovari dış ticaret modeli, vb.);
(4) Malthus'un büyüme ve Ricardo'nun dış ticaret modellerinin yaptığı varsayımları (izolasyon ve soyutlamaları) özetleyebileceğinizden ve bu modellerdeki eksiklikleri bu varsayımlar yardımıyla açıklayabileceğinizden;
(5) Aynı olguyu açıklamaya çalışan iki modelden hangisinin gerçekliğe daha uygun olduğunu sorarsam, bunu izolasyon ve de-izolasyon meselesini gündeme getirerek açıklayabileceğinizden
(6) Gerçekçilik ile gerçeğe uygunluk derecesi arasında yaptığımız ayrımı kavradığınızdan;
(7) Görünmez el kavramıyla ilgili olarak derste anatılanları özümsediğinizden ve en az bir örnek vererek görünmez el mekanizması dediğimiz şeyi anlatabileceğinizden (örn. Derste verdiğim yeşil alanlar üzerindeki patikalar örneği);
(8) Amaçlanmayan sonuçların hangilerinin görünmez el ile ilgili olduğunu bildiğinizden (derste anlattığım tabloyu ve verdiğim örnekleri hatırlayın);
(9) Size derste ele almadığımız iki modelin ayrıntılarını verip, bu modelleri birbirleriyle karşılaştırmanızı istersem, derste işlediğimiz ve yukarıda da bahsi geçen kavramları kullanarak bu modelleri değerlendirebileceğinizden;
(10) "Tümevarım problemi nedir ve bu problemin gündeme getirdiği sorunlara ne tür çözümler öne sürülmüştür?" diye bir soru sorarsam bunu Hospers'ten okuduklarınıza dayanarak cevaplayabileceğinizden;
(11) "Doğrulanabilirlik neden bilimselliğin tek koşulu olamaz?" gibi bir soru sorarsam bunu bir örnek vererek cevaplayabileceğinizden (Ömer Demir'in kitabından okuduklarınız size yardımcı olacaktır);
(12) Karşılaştırmalı üstünlük kavramını bir örnekle açıklayabileceğinizden;
emin olun.
Sınava yukarıda bahsettiğim konuları bilerek gelmeniz hepimiz için faydalı olacaktır.
(13) Soruları cevaplamadan önce biraz düşünüp, yazacaklarınızı önceden tasarlarsanız; doğru olsa da ilgisiz şeyler yazmanın size puan getirmeyeceğini aklınızdan çıkarmazsanız; sınavda başarılı olma şansınız artar.
IMY sınavında ve diğer tüm sınavlarınız de hepinize başarılar diliyorum.
Sınav dönemi boyunca kendinizi çok yormayın, iyi beslenin ve uykunuzu almaya özen gösterin.
Sevgiler,
NEA
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Nisan 09, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Bugüne kadar yapılan ödevler
Bugüne kadar yapılan ödevlerin ilk üçünü değerlendirip, ödevi yapan arkadaşlarımıza e-postaladım. (Diğerleri de yolda.) Gönderdiğim dökümandaki düzeltme ve önerileri dikkate alıp ödevinizi düzeltirseniz çok harika olur. Düzeltmek zorunlu değildir.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Nisan 06, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Haberler: Bitirme Ödevi
Timur Kuran'ın Yalanla Yaşamak adlı kitabının baskısı yokmuş. Siyasal Yayınevi bana kitabı bulabileceğini söylemişti, ancak (sanırım) bir yanlış anlaşılma olmuş. Bu kitap piyasada bulunmadığı için Bitirme Ödevinin konusu değişecek. Çarş. günkü derste bu konuyu sizinle konuşup bir çözüme ulaşırız. Yine de kitabı bulabilirseniz, alıp okumanızı öneririm.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Nisan 02, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Okuma ve Bitirme Ödevi (Final Sınavı)
Kuran, Timur (2001) Yalanla Yaşamak: Tercih Çarpıtmasının Toplumsal Sonuçları, çev. A. Tümertekin, İstanbul: YKY.
IMY dersi alan öğrenciler bu kitabı okumakla yükümlüdür. "Of kitap çok uzun" diye düşünen arkadaşlarımız 7, 8, 9, 12, 13, 14, 16 ve 18. bölümleri atlayabilirler. Ancak, bu bölümler sunulan kuramsal çerçevenin uygulamalarını içerdiğinden bu bölümleri de okumanızı tavsiye ederim.
Bütün öğrenciler bu kitabın teorik çerçevesini kullanacakları, uygulayacakları, eleştirecekleri veya standart iktisadi modellerle karşılaştıracakları bir ödev hazırlamakla yükümlüdür. Ödev konunuzu siz belirleyeceksiniz. Bu ödev final sınavına kadar hazırlanacak ve final sınavında teslim edilecektir. Hazırladığınız ödev final sınavının birinci sorusu yerine geçecek ve 30-40 puan değerinde olacaktır. Bilginize...
Not: Kitabı indirimli fiyattan Yeni Acun sokaktaki Siyasal Yayınevinden alabilirsiniz.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Salı, Mart 28, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Ödevler ve Sunuşlar! Ders Planı
Adam Smith Ve Görünmez El 1 (YAPILDI)
04080188 Ethem Karadeniz
04080288 Münire Sevinç
04080244 Volkan Öz
04080150 Gizem Gümüş
Adam Smith Ve Görünmez El 2 (YAPILDI)
04080163 Ayşen F. Güven
04080305 Fatih Şengül
04080047 Murat Aydın
04080087 Mustafa İlker Çavuşoğlu
Görünmez El Eleştirileri (YAPILDI)
03080345 Eda Gül
04080165 Damla Hacıibrahiboğlu
04080205 Hüseyin Kırmızı
04080392 Sevba Abdula
Malthus Ve Büyüme (29.03.06 Yapıldı)
04080347 Damla Ünver
03080331 Melek Babahanoğlu
Yeni Malthusçular Ve Küresel Ekonomi (Tarihi Belli Değil)
03080332 Muratcan Bostancı
04080362 İrem Yendi
04080279 Cansu Sağ
04080009 Özlem Akgül
Ricardo Ve Dış Ticaret (06.04.06 YAPILDI)
04080395 Özay Pinduk
04080094 Uras Çelik
04080212 Hakan Korkmaz
Mill Ve Yöntem (04.05.06)
04080013 Şeyma Akman
04080022 Esra Alpdoğan
03080354 Aslı Özgür Aktay
Marshall Ve Marjinalist Zeka (04.05.06)
04080305 Fatih Şengül
04080087 Mustafa İlker Çavuşoğlu
04080244 Volkan Öz
04080150 Gizem Gümüş
Kurumsal İktisat (11.05.06)
04080130 Cansu Ergönül
04080136 Begüm Ertunç
04080177 Orhan İşler
Keynes Ve Parasalcı Görüş (18.05.06)
04080063 Ahmet Bodur
04080290 Gülden Seyrekbasan
04080337 Bekir Can Uslu
04080345 Sami Cihan Ünal
Kamu Tercihi Okulu (25.05.06)
03080314 Emre Güneş
04080168 Mustafa Hasdemir
04080251 Alper Özdemir
Rasyonel Bekleyişler (25.05.06)
04080326 Hüsne Seda Tunusluoğlu ??
04080040 Alper Avşar ??
3 Ve 4. Sınıf İktisat Dersleri Tanıtımı (031.05.06)
İktisadi Büyüme + Kalkınma İktisadı + Dünya Ekonomisi
03080324 Tüba Arıcı
02080320 Fatma Şenay Akyıldız
AB Ekonomisi + Ekonometri
00081219 Ela Kaya
01081210 Özlem Arslan
Uluslararası Ticaret Teorisi Ve Poltikası
02080334 Kubilay Uygur
03080301 Gökhan Apaydın
Oyun Teorisi
03080303 Mustafa Aydoğdu
03080312 Gözde Alkan
Sanayi İktisadı + Matematiksel İktisat
03080320 Fundagül Bacı
03080330 Gamze Silan Şahin
Posted by N. Emrah AYDINONAT Salı, Mart 28, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
2. Quiz notları
Yaptığımız ikinci 'quiz'in sonuçları belli oldu. Sonuçları e-tartışma listesine gönderdim. Eğer bu sınavdan düşük not aldıysanız, derslere gelirken hazırlanmıyorsunuz demektir. Derslere iyi hazırlanabilmek için verilen kaynakları okumanın yanında geçen haftalarda anlatılanları da gözden geçirmeniz gerekmektedir. Bunu kolayca yapmak için size gönderdiğim sunu dosyalarına bir göz atabilirsiniz.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Mart 25, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
29.03.06 Çarş. günkü ders
30.03.06 Perş. günü yapılacak olan İngilizce dersi sınavı dersimizle çakıştığından, 29.03.06 günü saat 10:30'dan başlayarak tam 3 saat ders yapacağız. İlk derste Malthus ve Büyüme ile ilgili sunuş yapılacak. Sonraki iki derste de izolasyon, soyutlama ve idealizsayon konularını bitirip, bu konular hakkında öğrendiklerimizi uygulamak üzere aşamalı bir şekilde iktisat modellerine geçeceğiz.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mart 23, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Okuma Ödevleri ve Sunuşlar (29.03.06 ve 05.04.06)
29.03.06 Çarş. günkü derste, 03080331 Melek Babahanoğlu ve 04080347 Damla Ünver, "Maltus ve Büyüme teorisi" üzerine bir sunuş hazırlayacaklar. Bu öğrencilerin bu konuda hazırlayacakları ödevi 28.03.06 tarihinde e-tartışma grubuna göndermeleri gerekmektedir.
06.04.06 Perş. günkü derste, 04080395 Özay Pinduk, 04080094 Uras Çelik, ve 04080212 Hakan Korkmaz "Ricardo'nun Dış Ticaret Modeli" üzerine bir sunuş hazırlayacaklar. Bu öğrencilerin bu konuda hazırlayacakları ödevi 05.04.06 tarihinde e-tartışma grubuna göndermeleri gerekmektedir.
Okuma Sorumluluğu:
29.03.06 Çarş. günü derse gelmeden önce okumanız gereken kaynaklar şunlar:
Buchholz (2005: 71 - 101)
Ömer, D. (1992) Bilim Felsefesi, İstanbul, Ağaç Yay. (okunacak: 15 - 37)
van Den Berg, H. (2001) Economic Growth and Development, McGraw-Hill/Irwin. (okunacak: Malthus ile ilgili bölüm)
Wynn, C. M. and Wiggins, A. W. (2005) Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar, çev. A. Kence, Ankara: Tübitak. (okunacak: 1 - 41; 96 -109)
Tezel, Y.S. (2003) İktisadi Büyüme, Ankara, İmaj. (okunacak: 151 - 155)
05.04.06 Çarş. günü derse gelmeden önce okumanız gereken kaynaklar şunlar
Buchholz (2005: 101 - 129)
Krugman, P. R. & M. Obstfeld (2000): International Economics: Theory and Policy. New York ve diğ. yer.: Harper Collins. (okunacak: 2. Bölüm Ricardo modeli, çev. Y.S. Tezel)
Ricardo, D. (1817 [1997]) Ekonomi Politiğin ve Vergilemenin İlkeleri, çev. T. Ertan, İstanbul: Belge Yay. (okunacak: 7. Bölüm, Dış Ticaret Üzerine, 115 - 132)
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Mart 23, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
!!!Dikkat!!! 22.03.06 tarihli dersin yeri değişti
22.03.06 Çarş. günü K.Anfi'de GMT'nin bir toplantısı olduğu için dersin yeri değişti. Ders 228 no.lu sınıflardan birinde yapılacak.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazartesi, Mart 20, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
23.03.06 Perş. Günü yapılacak ders
23.03.06 Perş. Günü yapılacak derste aşağıda isimleri yazılı olan arkadaşlarımız “görünmez el"e yapılan eleştirileri özetleyen bir çalışma sunacaklar. (Bir önceki ödevdeki kurallar geçerlidir. (önceki ödev duyurusu) 22.03.06 Çarş. günü ödevin tüm öğrencilere e-posta aracılığıyla gönderilmesi gerekmektedir.)
3. Grup
03080345 Eda Gül
04080165 Damla Hacıibrahiboğlu
04080205 Hüseyin Kırmızı
04080392 Sevba Abdula
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Mart 18, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
15-16.03.2006 tarihlerinde yapılan dersler
15 Mart Çarş. Günkü ders
15.03.06 Çarş. günü daha önceki derslerde ele alınan D-N modeli ve D-N modeline eleştirilere kısaca değinildi, pragmatik yaklaşım hatırlatıldı ve böylece “kabul edilmiş yaklaşım” ve bu yaklaşımın eleştirisiyle ilgili söyleyeceklerimiz tamamlanmış oldu. Derste daha sonra “yeniden betimleme yaklaşımı”nı ele aldık ve böylece bilimsel açıklamada modellerin rolünü incelemeye başladık. Bilimsel modellerin oluşma sürecinde analoji ve metaforların önemine değinildi; izolasyon’un modellemenin ana unsurlarından biri olduğu belirtildi.
Bu derse kadar işlenen konular göz önüne alınırsa olası bir sınavda neler sorulabileceğini merak eden arkadaşlarımızı memnun etmek için bir soru örneği verelim (bu sorular sınavda çıkarsa söylemedi demeyiniz):
1. D-N modelini kısaca açıklayınız, bu modelin amacını ve hakkındaki eleştirileri özetleyiniz.
2. “Soyutlama bilimsel modellerin ayrılmaz bir parçasıdır.” Eğer bu önerme doğruysa, iktisattan örnekler vererek neden doğru olduğunu açıklayınız. Eğer yanlışsa, neden yanlış olduğunu açıklayınız.
16 Mart Perş. Günkü ders
16.03.06 Perş. Günü, "E. Karadeniz, G. Gümüş, M. Sevinç, V. Öz" ve "A.F. Güven, C. M. Aydın, F. Şengül, M. İ. Çavuşoğlu", “görünmez el” ile ilgili sunuş yaptılar. Her iki grubun sunuşu da güzeldi. Kendilerine derse katkıları için teşekkür ederim. Bu bahaneyle de bundan sonra yapılacak sunuşların bu arkadaşlarımızın belirlediği standartların altına kesinlikle düşmemesi gerektiğini ve hatta her hafta standartların yükselmesini bekleyeceğimi sizlere hatırlatmak isterim.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Mart 18, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
!!! Ödev !!!
İMY dersini alan her öğrenci Rosenberg (2000: 18 - 45)'i okuyup bir özet hazırlamakla yükümlüdür. Bu özeti (tarihi daha sonra ilan edilecek olan)ara sınava gelirken getirmeniz gerekmektedir.
Metni mümkün olduğunca kendi başınıza okuyup çözmeye çalışmalısınız. Bu egzersiz size çok faydalı olacaktır. İngilizce'si zayıf olan arkadaşlarımız İngilizce'si daha iyi olan arkadaşlarından yardım alabilirler. Ancak özeti yazarken kimseden yardım almayın. Birbirinin tıpa tıp aynı olan özetler doğrudan sıfır "0" alacaktır. İlgili metinden ne anladığınızı kendi cümlelerinizle özetlemelisiniz. Eğer Rosenber'den alıntı yapacaksanız bunu dersin en başında anlatığımız kurallara uygun olarak yapmalısınız.
Not: Bu ödevde sizden bire bir çeviri yapmanız değil, okuduğunuz metni özetlemeniz istenmektedir.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Çarşamba, Mart 15, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
1. Quiz sonuçları
Yaptığımız ilk quizin sonuçları belli oldu. Notlarınızı e-posta aracılığıyla gönderdim. Sınıfın not ortalaması 45, yani oldukça düşük. Bunun nedenlerinden biri, muhtemelen, pek çoğunuzun okuma sorumluluğunu ciddiye almamış olması. Kitabı okuyanların neden düşük not aldığını ise verdikleri yanıtlara bakarak anlayabiliriz. Aşağıda bir kaç cevap örneği ile neden düşük not almış olabileceğinizi açıklamaya çalışacağım. Bu açıklama umarım daha sonraki sınavlarda daha iyi yanıtlar vermenizi sağlar.
Sorumuz basitti: Todd Buchholz, "Ölü İktisatçılardan Yeni Fikirler" adlı kitabında Adam Smith'in hangi görüşlerine önem vermiş ve vurgulamıştır?
Örnek yanıt 1:
Yazar, kitabında Adam Smith'in "Milletlerin Zenginliği" adlı kitabından sıkça bahseder. [...]
Yanıtına bu şekilde başlayan arkadaşımız, yanıtının geri kalanında da yazarın, Smith'in hangi görüşleri üzerinde durduğunu belirtip açıklamamış. Bu nedenle düşük not aldı. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu, eğer arkadaşımız kitabın ilgili bölümünü okumuş olsaydı ve verecek bir cevabı olsaydı, yanıtı vermek için kullanacağı sınırlı zamanı böyle bir cümle kurarak harcamazdı. Bu türden bir başlangıç söyleyecek pek fazla şeyiniz olmadığını hemen açık eder. Bu sebeple sınavlarda bu türden gereksiz cümleler sarfetmekten kaçınmanız faydalı olacaktır. Hepinizin bildiği üzere kitabın ilgili bölümü Adam Smith ile ilgiliydi. Zaten, soruda da yazarın Smith'in hangi görüşlerine yer verdiği soruluyor. Bu sebeple, "yazar kitapta Adam Smith'in görüşlerinden bahsediyor" gibi bir cümlenin herhangi bir bilgi değeri yok. Zaman ve yer kısıtınızın olmadığı bir durumda, eğer Buchholz'un kitabını, kitabı okumayanlara tanıtmak için bir yazı yazıyor olsaydınız belki bu türden bir ifadenin bilgi değeri olurdu. Ama zamanınızın kısıtlı olduğu bir quizde böyle bir ifade kullanmak yersiz. Yanıta "yazarın kitapta vurguladığı görüşler şunlardır:...." diye başlayıp, saydığınız görüşleri kısaca açıklamanız bekleniyordu...
Şimdi ikinci örneğe geçelim:
Örnek yanıt 2:
Yazar, kitabını daha eğlenceli hale getirmek için Adam Smith'in kişisel özelliklerini ve başına gelen komik olayları da anlatmış, özellikle unutkanlığından bahsetmiş. [...]
Doğru ama ilgisiz. Bu cevabı veren arkadaşımız muhtemelen kitabı okumuş, ancak quiz sorusuna yanıt vermek için kullanacağı zamanı gereksiz bilgi vermekle harcamış. Yukarıda da dediğim gibi, eğer sizden kitabı tanıtmanızı isteyen bir yazı istenmiş olsaydı, yazınıza böyle başlamanızda hiç bir sakınca olmazdı. Ama bu, bir sınav sorusunun yanıtı olarak kabul edilemez.
Örnek yanıt 3:
Yazar, Adam Smith ile birlikte birçok iktisatçının görüşlerine yer vermiştir.Adam Smith ve diğer düşünürlerin iktisatçı olup olmadıkları tartışmalıdır. Çünkü o devirde iktisat diye ayrı bir dal yoktur. İktisat felsefenin bir alt dalıdır. [...]
Doğru ama ilgisiz. Bu bilgiler, quiz sorusunu yanıtlamıyor. Bu arkadaşınız da muhtemelen kitabı okumuş. Ama ondan istenenleri verememiş.
Örnek yanıt 4:
Yazar Adam Simith'in görüşlerine yer verirken çoğu iktisatçının da onun izinden gittiğini söyleyerek söze başlıyor. "Milletlerin Zenginliğini" yazmaya mütevazilikle başladığını ama sonunda herkese yol gösteren bir kitap ortaya çıktığını söylüyor. Milletin zenginleşmesine yardımcı olmaktan zevk aldığını, büyük devlet adamlarının onun görüşlerine değer verip, fikir sormasından Adam Smith'in gurur duyduğunu söylüyor. [...]
Doğru ama ilgisiz. Yukarıda söylediklerim bu cevap için de geçerli.
Örnek yanıt 5:
Yazarın kitabında, okuduğumuz bölüme kadar Adam Smith'in görüşlerine çok önem verdiğini görüyoruz. [...]
Doğru. Bölüm doğrudan Adam Smith ile ilgiliydi ve hatta yazar onun bazı görüşlerine diğerlerinden daha fazla önem veriyordu. Ama hangi görüşlerine?
Örnek yanıt 6:
[...] Böylece bir malı üretmede mukayeseli üstünlüğü olan toplumdan o malı ithal ederek, o ülke başka bir alanda mukayeseli üstünlüğe sahip olabilir.
Bu örnek diğerlerinden farklı. Arkadaşımız cevabında bize bir şeyler anlatmaya çalışmış, ancak ne dediği tam olarak anlaşılmıyor. Yanıtlarınızda bu türden anlaşılmaz ifadelere yer vermeyin. Gerekiyorsa anlatmaya çalıştığınız şeyi adım adım, kısa cümlelerle anlatın. Yukarıdaki yanıttan anlaşılan şu: bir ülkenin, bir malın üretiminde mukayeseli üstünlüğe sahip olmasının nedeni, başka bir ülkenin mukayeseli üstünlüğe sahip olduğu malı ithal etmesidir. Bu doğru değil. Ayrıca, kitapta Smith'in "mutlak üstünlük" ile ilgili fikirlerine vurgu yapılıyor. Karşılaştırmalı üstünlükler meselesi daha çok Ricardo ile ilgili bölümde ele alınıyor. Özetle, soruları yanıtlarken bu türden yanlış anlaşılmalara yol açacak ifadeler kullanmaktan kaçının.
Genel olarak şunlar söylenebilir: (1) Doğru olsa da ilgisiz şeyler yazmayın. Bunlar size not kazandırmaz; hatta bunları yazmak için zaman harcayacağınız için sorunun asıl yanıtını verebilmek için kullanacağınız zaman azalır ve bu gereksiz ifadeler, bu sebeple, daha düşük not almanıza sebep olabilir. (2) Soruda ne istendiğini iyi anlayıp ona göre cevap vermeye çalışın. Örneğin, yaptığımız ilk quizde sorulan soru oldukça basitti. Yazarın Smith'in hangi görüşlerine önem verdiğini ve hangilerini vurguladığını belirtip, kısaca açıklayacaktınız. İlgili bölümün tamamını anlatmanız değil, sadece o bölümün vurguladığı görüşleri yazıp, kısaca açıklamanız gerekiyordu. (3) Muğlak, ne ifade ettiği anlaşılmayan cümleler kurmaktan kaçının. Yanıtı biliyor olsanız bile böyle ifadeler sınav kağıdınızı değerlendiren kişide yanıtı bilmediğiniz, konuyu anlamadığınız izlemini oluşturacaktır. Bu sebeple, bildiklerinizi açık ve net bir şekilde ifade etmeye çalışın. Bilmediklerinizi sırf sınav kağıdını doldurmak için yazmaya çalışmayın. (4) Yanıtınızı yazmadan önce biraz düşünün, yazacaklarınızı kurgulayın. Böylece daha kısa sürede, daha anlaşılır şeyler yazarsınız.
Bu öneriler, eğer ciddiye alırsanız, başka derslerde de işinize yarayacaktır. Zamanı geldikçe başka önerilerde de bulunabilirim.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Mart 12, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
!!! Okuma Ödevi !!!
Rosenberg (2000: 18 - 45) okuma sorumluluğunuza dahil edilmiştir, hayırlı olsun! Bu metni 15.03.2006 Çarş. gününe kadar okumanız gerekmektedir. (Dikkat: Quiz tehlikesi)
Ayrıca haftaya Çarşamba (15.03.2006) derse gelmeden önce Gordon (2004), Hospers (1988) ve Comte-Sponville (2000)'den önerilen bölümleri okumanızı tavsiye ederim. Bu kaynaklar hem dersi hem de zorunlu okumalarınız arasında yer alan Rosenberg (2000)'i anlamanızı kolaylaştıracaktır.
Önerilen Kaynaklar:
Comte-Sponville,A. (2000) Felsefeyi Takdimimdir, çev. S. S. Yılancıoğlu, İstanbul: Altın Kitaplar (okunacak: s. 55 -64)
Gordon, D. (2004) İktisadi Mantığa Giriş, çev.B. Akın, Ankara: Liberte Yay. (okunacak: 3 - 16) [Bu kitabın online (beleş) versiyonu için EconReasoning.pdf (ingilizce)]
Hospers, J. (1988) "Bilimsel Bilgi" çev. N. E. Aydınonat, içinde: Hospers, J. (1988) An Introduction to Philosophical Analysis, Englewood: Prentice Hall. (Bölüm 4: Scientific Knowledge). (okunacak: tamamı)
Rosenberg, A. (2000) Philosophy of Science: A Contemporary Introduction, London & New York: Routledge. (okunacak: s. 18 - 45)
Posted by N. Emrah AYDINONAT Çarşamba, Mart 08, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
8 Mart Çarş. günü verilen ÖDEV
8 Mart Çarş. günü seçilen 8 öğrenciden, Adam Smith'in "görünmez el" ifadesini kullanırken tam olarak ne kastettiğini araştırmaları istendi. Bu öğrenciler haftaya Çarşamba (15.03.2006) gününe kadar Adam Smith'in "görünmez el" ile ne kastettiğini açıklayan kısa bir not (en fazla 5 sayfa) yazacaklar ve Perşembe (16.03.2006) günü bulgularını sınıfta sunacaklar.
Her grup bir adet not hazırlayacak ve bir sunuş yapacak. Grubun araştırma ve sunuş stratejisini siz seçebilirsiniz. Ancak gruptaki herkes bu çalışmaya katkıda bulunmalı. Sonuç olarak ortak bir metin hazırlayacaksınız. Bu sebeple herkes tek tek çalışsa bile son aşamada sunacağınız metni hazırlamak için grup arkadaşlarınızla bir araya gelip tartışmalısınız. (Örneğin, tartışıp yazacağınız metnin taslağını çıkardıktan sonra, aranızdan iki kişiyi metni yazmakla görevlendirebilirsiniz; diğer iki kişi de sunuşu hazırlayabilir.)
Yazdığınız metni 15.03.2006 Çarş. günü elektronik tartışma grubuna göndermelisiniz. Tüm diğer öğrenciler, Perşembe günü ders saatine kadar bu metinleri okumakla yükümlüdür.
10 dakikalık bir sunuş yapacakmış gibi plan yapın. Her grup bir ya da iki sözcü seçsin ve o/onlar sunuş yapsın. Sunuşlarınız power point kullanarak yapmanız gerekiyor. Sunuş sırasında gruptaki diğer öğrencilere soru sorabilirim, hazırlıklı olun.
Eğer dizüstü bilgisayarınız yoksa sunuş dosyanızı bana e-posta aracılığı ile gönderin. Sunuşunuzu benim bilgisayarımı kullanarak yapabilirsiniz.
Bu çalışmanın ve sunuşun daha eğlenceli olması için diğer gruptaki öğrencilerle fikirlerinizi paylaşmayın (kaynaklarınızı paylaşabilirsiniz).
Bu ödevi alan öğrenciler ve ait oldukları gruplar şöyle:
1. Grup
04080188 Ethem Karadeniz
04080288 Münire Sevinç
04080244 Volkan Öz
04080150 Gizem Gümüş
2. Grup
04080163 Ayşen F. Güven
04080305 Fatih Şengül
04080047 Murat Aydın
04080087 Mustafa İlker Çavuşoğlu
Posted by N. Emrah AYDINONAT Çarşamba, Mart 08, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
01 - 02.03.06 günlerinde yapılan dersler
01 Mart Çarş. ve 02 Mart Perş. günleri yapılan derslerde "Nasıl Ödev Yapılır?" sorusunun yanıtını vermeye çalıştık. Konu seçimi, araştırma stratejileri, okuma ve not alma yöntemleri, atıf verme biçimleri ve kaynakça hazırlamanın doğası gibi konuları işledik.
Bu derste kullandığımız sunu dosyalarını tartışma grubuna üye olan arkadaşlarımıza gönderdim. Onlara, daha sonra, aynı meseleler ile ilgili daha ayrıntılı bir not göndereceğim. (Eğer tartışma grubuna henüz üye olmadıysanız ve ders sunularını gelip benden almayı düşünüyorsanız, vazgeçin. Tartışma grubuna üye olunca mesaj arşivinden ilgili dosyaya ulaşabilirsiniz.)
Aynı derslerde, 08 Mart Çarş. günkü derse gelirken "Ölü İktisatçılar"'ın ilk 70 sayfasını okumanız gerektiğini hatırlattık.
Not: Çok yakında bu derslerde öğrendiklerinizi uygulama fırsatını bulacağınız bir ödev verilecek.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Pazar, Mart 05, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
!!! Okuma Sorumluluğu !!!
Todd G. Buchholz'un Ölü İktisatçılardan Yeni Fikirler adlı kitabı İMY dersi için okunması gereken kitaplardan biridir. 08.03.2006 Çarş. gününe kadar bu kitabın ilk 70 sayfasını (önsöz dahil) okumanız gerekmektedir. (Dikkat: Quiz tehlikesi!)
Posted by N. Emrah AYDINONAT Salı, Şubat 28, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
IMY Tartışma Grubu
İMY dersini alan öğrencilerin en kısa sürede e-tartışma grubumuza üye olması gerekmektedir: http://groups.google.com/group/sbf-imy
Başvuru sırasında, googlegroups size bu grupta hangi mahlası ("nick'i") kullanmak istediğinizi soracak. Buraya önce "öğrenci numaranızı", sonra da "isminizi ve soyadınızı" yazın.
Not: Daha önce İMY e-tartışma grubuna üye yaptığım öğrencilerin de aynı şekilde gruba üye olmaları gerekmektedir. (Karışıklıkları önlemek için önceki üyelikleri kaldırdım).
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cumartesi, Şubat 25, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
01.03.2006 Çarş. günkü Ders!
01.03.06 Çarş. günü İMY dersine gelirken NEA'ya teslim etmek üzere CV'nizi getiriniz. Eğer henüz bir CV'niz yoksa aşağıdaki adresten (ve dilerseniz diğer kaynaklardan) faydalanarak bir CV hazırlayınız.
* CV hazırlarken faydalanabileceğiniz bir kaynak: CV Hazırlama Rehberi
Posted by N. Emrah AYDINONAT Cuma, Şubat 24, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
22.02.2006 Tanıtım Dersi
22.02.2006 tarihinde İktisatta Modeller ve Yöntem Dersi öğrencilere tanıtıldı. Dersi seçecek öğrencilere, bu sayfayı takip etmeleri ve e-posta aracılığıyla dersin öğretim üyesine dersi seçtiklerini bidirmeleri tavsiye edildi.
Derste dağıtılan tanıtım broşürüne ulaşmak için burayı tıklayınız.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Çarşamba, Şubat 22, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Ders Saatileri
İktisatta Modeller ve Yöntem ders programı:
Çarşamba - Z-05
10:30 - 11:20
11:30 - 12:20
Perşembe - 229(A)
16:30 - 17:20
Görüşme saatleri:
Perşembe: 10:00 - 12:00
Görüşme saatleri dışında benimle görüşmek isteyen öğrenciler, lütfen önceden e-mail aracılığı ile randevu alsın.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Salı, Şubat 21, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
Duyuru!
İktisatta Modeller ve Yöntem (A.Ü. SBF İktisat Bölümü, 2 İktisat, seçimlik) dersiyle ilgili tüm duyurular bu sayfadan yapılacaktır. Dersi alacak öğrenecilerin bu sayfayı takip etmeleri hararetle tavsiye olunur.
Posted by N. Emrah AYDINONAT Perşembe, Ocak 26, 2006
Etiketler: İktisatta Yöntem
