N. Emrah Aydınonat |

Ders Günlükleri: İktisadi Büyüme | Modeller ve Yöntem | Diğer günlükler: İktisat Günlüklerinden Seçmeler |



Ara Sınav

IMY dersinin ara sınavı 19.04.06 tarihinde saat 11:30'da Z-05'te yapılacaktır.

Sınvada sorumlu olacağınız okumalar şunlar:

Adam Smith, Ulusların Zenginliği (1. kitap ilk dört bölüm / 4. kitap, ilk iki bölüm)
Buchholz (2005: 1- 100)
Compte-Sponville (2000) Felsefeyi Taktimimdir, sf. 55-64 (zorunlu)
Demir (1992) Bilim Felsefesi, sf. 15-37 (zorunlu)
Hospers (1998) Bilimsel Bilgi, 1-65 (zorunlu)
Gordon (2004) İktisadi Mantığa Giriş, sf. 1-16 (zorunlu)
Wynn ve Wiggins (2001) Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar, sf. 1-41 ve 96-109 (zorunlu değil ama faydalı!)
J. E. Cairness'in İktisat Tanımı http://modeller-yontem.blogspot.com/2007/03/john-elliot-cairnes-ve-iktisadn-tanm.html
J.S. Mill'in İktisat Tanımı http://modeller-yontem.blogspot.com/2007/04/js-mill-ve-iktisadn-tanm.html


Okuduğunuz ve benim derslerde anlattığım şeyleri ezberlemenizi değil, konuların mantığını ve özünü kavramanızı bekliyorum. Bu sebeple, bir şeyleri ezberlemenizi gerektirecek ya da çok fazla ayrıntıyı hatırlamanızı gerektiren sorular sormamaya özen göstereceğim.

Aşağıda bazı soru örnekleri var. Sınavda bu soruların aynısını beklemeyin. Ancak bu soruları yanıtlayabiliyorsanız sınavda çıkacak soruları da yanıtlayabilirsiniz.

(1) (a) Adam Smith, Ulusların Zenginliği'nde "görünmez el" kavramını hangi bağlamda kullanmaktadır? (b) Bu bağlamda devlet müdahalelerini neden eleştirmektedir?

(2) İktisadın tanımı ile ilgili aşağıdaki önermeler arasındaki ilişki nedir? Bu iki önerme birbiriyle neden çelişmektedir?
[A] "İktisat iktisadi isteklerle ilgilenir"
[B] “İktisat insan davranışını, amaçlar ile alternatif kullanımları olan kıt araçlar arasındaki bir ilişki olarak inceleyen bilimdir.”

(3) Robbins'in iktisat tanımını açıklayınız. Robbins iktisadi problemin ortaya çıkması için hangi koşulların sağlanması gerektiğini iddia etmiştir?

(4) İktisadı zenginliğin veya refahın bilimi olarak tanımlayan iktisatçılar neden eleştirilmiştir? Bu eleştirinin Robbins'in iktisat tanımıyla ilişkisi nedir?

(5) Bireylerin zenginlik peşinde koşmasının bilimi olarak iktisat neden ayrı bir bilim olarak düşünülemez? Bu bağlamda, iktisadı diğer bilimlerden ayrı bir bilim olarak tanımlama konusunda Robbins'in katkısı nedir?

(6) “Ölen bir çocuk için bir şişe ilaç, ya da kendisi için bir şişe şarap; işi için araçlar; gelecekte onların arasında yaşayacak birisinden yaşlılar evine katkı için erzak; bunların hepsi en azla en çok şeyi elde etme amacıyla alınırlar, bu satın alma işinin ardındaki saik ne olursa olsun.” (Jacob Viner) J. Viner'ın bu ifadesinden nasıl bir iktisat tanımı çıkarılabilir? Bu tanıma göre iktisat ile diğer bilimler arasındaki ayrım nedir? Bu tanıma getirebileceğiniz eleştiriler nelerdir?

(7) J.S. Mill'e göre zenginliğin üretimi ile ilgili kanunlar politik iktisadın konusu olduğu kadar fizik bilimlerinin de konusudur. Mill burada ne demeye çalışmaktadır? Mill'in iktisat tanımı bu iktisadın ayrı bir bilim olarak tanımlanmasıyla ilgili bu problemi nasıl çözmektedir?

(8) Zenginliğin bilimi olarak iktisat ile en az çabayla en çok faydayı elde etmenin bilimi olarak iktisat arasındaki ilişki nedir? Bu iki yaklaşım arasındaki farklar nelerdir?

(9) İktisadı doğa bilimlerine benzer kesin bir bilim yapma amacıyla iktisadın tanımının tarih içindeki gelişimi arasındaki ilişki nedir? Hangi iktisat tanımı veya tanımları iktisadın matematiksel bir bilim olmasının önünü açmıştır?

(10) Değiş-tokuşu veya alış-verişi iktisadın merkezi konusu olarak gören tanım ile parayı vurgulayan tanımlar arasındaki ilişki nedir?

(11) Marshall/Davenport/Robbins/Cairness'in iktisat hakkındaki görüşleri nelerdir?

(12) D-N modeli nedir, hangi amaçlarla ortayakoulmuştur? Bu modele yöneltilen eleştiriler nelerdir?

(13) İzolasyon nedir? Bir örnek vererek açıklayınız.

(14) Aynı olguyu açıklamaya çalışan iki modelden hangisinin gerçekliğe daha uygun olduğuna nasıl karar veririz? İzolasyon ve de-izolasyon kavramlarını vurgulayarak açıklayınız.

(15) Tümevarım problemi nedir ve bu problemin gündeme getirdiği sorunlara ne tür çözümler öne sürülmüştür?

(16) Doğrulanabilirlik neden bilimselliğin tek koşulu olamaz? Bir örnek vererek açıklayınız.

(17) Açıklamayla ilgili pragmatik yaklaşım bilimsel açıklama ile ilgili neleri vurgulamaktadır?

(18) İzolasyon çeşitleri nelerdir? Soyutlama, izolasyon ve idealizasyon arasındaki ilişki nedir?

Sınavda soruları cevaplamadan önce biraz düşünüp, yazacaklarınızı önceden tasarlarsanız; doğru olsa da ilgisiz şeyler yazmanın size puan getirmeyeceğini aklınızdan çıkarmazsanız; sınavda başarılı olma şansınız artar.

Hepinize başarılar diliyorum.

Posted by N. Emrah AYDINONAT Cuma, Nisan 13, 2007